5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 10. maddesi, ayrı ayrı görülmekte olan bağlantılı davaların birleştirilmesini ve birleştirilmiş davaların ayrılmasını düzenler. Bu sayfada CMK 10. madde metni, açıklaması, kanun gerekçesi ve maddeyle ilgili Yargıtay kararlarından alıntılar yer alıyor.
1. Kanun Metni
Görülmekte olan davaların birleştirilmesi ve ayrılması
Madde 10 – (1) Kovuşturma evresinin her aşamasında, bağlantılı ceza davalarının birleştirilmesine veya ayrılmasına yüksek görevli mahkemece karar verilebilir.
(2) Birleştirilen davalarda, bu davaları gören mahkemenin tâbi olduğu yargılama usulü uygulanır.
(3) İşin esasına girdikten sonra ayrılan davalara aynı mahkemede devam olunur.
CMK m. 10 (mevzuat.gov.tr, son kontrol: 7 Ekim 2026)
2. CMK 10. Madde Açıklaması
Bağlantılı suçlar için ayrı ayrı dava açılmış olabilir. Bu madde, görülmekte olan bu davaların sonradan birleştirilmesine ve birleştirilmiş davaların yeniden ayrılmasına imkân verir. Karar kovuşturma evresinin her aşamasında, yani iddianamenin kabulünden sonra yargılamanın her safhasında verilebilir.
Birleştirme veya ayırma kararını yüksek görevli mahkeme verir. Bağlantılı davalardan biri ağır ceza mahkemesinde, diğeri asliye ceza mahkemesinde görülüyorsa birleştirmeye ağır ceza mahkemesi karar verir. Hüküm “karar verilebilir” dediği için birleştirme zorunlu değildir.
Birleştirilen davalarda, davaları gören mahkemenin tabi olduğu yargılama usulü uygulanır (m. 10/2). Asliye ceza mahkemesinin görevindeki suç ağır ceza mahkemesindeki davayla birleştirildiğinde, o suç da ağır ceza mahkemesinin usulüne göre yargılanır.
Ayırma kararında bir sınır vardır. Mahkeme işin esasına girdikten sonra davaları ayırırsa, ayrılan dava başka mahkemeye gönderilmez ve aynı mahkemede devam eder (m. 10/3). Gerekçeye göre işin esasına girmekten kastedilen, iddianamenin okunmasından sonraki aşamalardır.
Farklı yetki alanlarındaki mahkemelerde görülen bağlantılı davaların birleştirilmesi ise CMK’nın 16. maddesine göre yapılır. Bu durumda mahkemeler arasında uyuşma aranır; uyuşulamazsa ortak yüksek görevli mahkeme karar verir.
Yüksek görevli mahkemenin birleştirme yetkisi, aynı derecedeki mahkemeler arasında çıkan birleştirme uyuşmazlıkları ve birleştirme kararına karşı başvuru yolu konusundaki Yargıtay kararlarından alıntılar aşağıdadır.
Tasarı ile kanun arasındaki fark: Hükümet Tasarısı’nda bu hükümler iki ayrı maddedeydi. Birleştirme ve ayırma yetkisi ile esasa girildikten sonra ayrılan davalara ilişkin kural tasarının 10. maddesinde, birleştirilen davalarda uygulanacak usul ise 11. maddesinde düzenlenmişti. Kanunda iki hüküm tek maddede toplanmıştır.
3. Kanun Gerekçesi
Kanunun 10. maddesi Hükümet Tasarısı’nın 10 ve 11. maddelerine karşılık gelir. Birinci ve üçüncü fıkralar tasarının 10. maddesinden, ikinci fıkra tasarının 11. maddesinden gelir.
Madde, davanın her aşamasında aralarında bağlantı bulunan davaların yüksek görevli mahkemece re’sen birleştirilerek yargılamaya devam edilebileceğini veya birleştirilen davaların gerek görüldüğünde aynı şekilde ayrılabileceğini belirtmektedir. Cumhuriyet savcısı veya taraflar da bu hususu mahkemeden isteyebilirler; ancak mahkeme takdirine göre gerekli kararı verecektir.
Dava ekonomisinin sağlanması, yargılamanın sür’atlendirilmesi amacı ile öngörülen bu madde düzenlenirken ikinci fıkrada işin esasına girildikten sonra ayırma kararı verildiğinde, ayrılan davalara aynı mahkemede devam olunması kabul edilmiştir. Davanın esasına girmeden maksat, iddianamenin okunmasından sonraki aşamalardır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Tasarısı, madde 10 gerekçesi
10 uncu maddede, soruşturması ve kovuşturulması ayrı ayrı yürütülen davaların sonradan birleştirilmesine veya daha önce birleştirilen davaların ayrılmasına karar vermek yetkisinin yüksek görevli mahkemeye ait olduğu belirtildiğinden ve kovuşturma yüksek görevli mahkemede yapılacağından, izlenecek yargılama usulünün, bu mahkemenin tâbi bulunduğu usul olması davaların sür’atle sonuçlandırılması ilkesi gereği uygun görülmüştür.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Tasarısı, madde 11 gerekçesi
4. Emsal Kararlar
Aşağıdaki alıntılar kararların metninden aynen aktarılmıştır; kararın tamamı için künyesiyle karararama.yargitay.gov.tr adresinden arama yapılabilir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2021/329, K. 2022/117, T. 24.02.2022
CMK’nın “Görülmekte Olan Davaların Birleştirilmesi ve Ayrılması” başlıklı 10. maddesinde, kovuşturma evresinin her aşamasında, bağlantılı ceza davalarının birleştirilmesine veya ayrılmasına yüksek görevli mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu düzenlemede yer alan yüksek görevli mahkeme tanımından anlaşılması gereken, bağlantılı davaları görmekte olan mahkemelerden yüksek görevli olanıdır. Yani bağlantılı davalar, davalardan birini görmekte olan yüksek görevli mahkemenin kararıyla birleştirilebilecektir. Bu durumda alt görevli mahkemenin muvafakati gerekmemektedir.
Yargıtay 17. Ceza Dairesi, E. 2019/10172, K. 2019/12539, T. 15.10.2019
Aynı yetki çevresinde ve aynı derecede olan iki mahkeme arasında dosyaların birleştirilmesi hususunda çıkan uyuşmazlığın çözümü hususunda 5271 sayılı CMK’da açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ceza muhakemesi hukukunda kıyasın mümkün olması nazara alındığında CMK’nin 16. maddesinde yer alan “mahkemeler arası uyuşma” ve “ortak yüksek görevli mahkeme” kavramları bu uyuşmazlığa kıyasen uygulanabilecek ve sorun böylece çözülmüş olacaktır.
Yargıtay 18. Ceza Dairesi, E. 2019/8371, K. 2019/15961, T. 12.11.2019
CMK’nın birleştirmeye ilişkin hükümleri incelendiğinde, bu kararlara karşı itiraz kanun yoluna başvurulabileceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır.
(…) Ancak CMK’nın “İstinaf” başlıklı 272. maddesinin 2. fıkrasında hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararlarına karşı da hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabileceğinin düzenlenmesi hususu nazara alındığında, birleştirme kararına karşı hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabilecektir.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2016/4195, K. 2016/4351, T. 28.04.2016
bu kapsamda mevzuat hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde birleştirme işlemlerinin esasen diğer mahkemeden muvafakat alınmak sureti ile yapılabileceği buna karşın birleştirme talep edilen mahkemenin buna muvafakat etmemesi halinde 5271 sayılı Kanunun 17. maddesinin kıyasen uygulanarak iki mahkeme arasında çıkan uyuşmazlığın ortak yüksek görevli mahkeme tarafından çözümlenebileceği, ortak yüksek görevli mahkeme tarafından verilen kararın ise uyuşmazlığın tarafı olan her iki mahkemeyi de bağlayıcı nitelikte olduğu
(…) Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile
İlgili yazılar: Davaların Birleştirilerek Açılması (CMK m.9), Geniş Bağlantı Sebebiyle Birleştirme (CMK m.11). Kanunun güncel metni: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr).
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Kanun metninin güncel ve resmî hâli için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.