Davadan Feragat Dilekçesi Örneği

Dava açan kişi, yargılama sürerken davayı sonuna kadar götürmek istemeyebilir. Taraflar mahkeme dışında anlaşmış, borç ödenmiş, boşanma davasında eşler barışmış veya davacı davayı kazanamayacağını anlamış olabilir. Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesine davadan feragat denir. Feragat, karşı tarafın veya mahkemenin onayına bağlı olmayan ve kesin hüküm gibi sonuç doğuran bir usul işlemidir. Bu nedenle feragat dilekçesi vermeden önce sonuçları iyi düşünülmelidir: feragat edilen hak için aynı davalıya karşı yeniden dava açılamaz.

Bu yazıda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 307 ile 312 arasındaki hükümler çerçevesinde davadan feragat dilekçesi örneği ve feragatin sonuçları açıklanmaktadır. Feragatin davadan vazgeçme (davanın geri alınması) ile farkı “Davadan Feragat ve Davadan Vazgeçme Farkı” yazımızda, kurumun genel anlatımı ise “Davadan Feragat (HMK 307)” yazımızda yer almaktadır.

Kanun metni

Feragatin şartları

Tek taraflı irade beyanı

Feragat, davacının mahkemeye yönelttiği tek taraflı bir irade beyanıdır. Davalının kabul etmesi, mahkemenin onaylaması veya bir karar vermesi feragatin hüküm doğurması için gerekmez. Feragat dilekçesi mahkemeye ulaştığı anda sonuç doğurur; mahkemenin sonradan verdiği “feragat nedeniyle davanın reddi” kararı bu sonucu tespit eder. Bu nedenle feragat beyanı geri alınamaz. Dilekçeyi verdikten sonra “vazgeçtim, davaya devam etmek istiyorum” demek mümkün değildir.

Kayıtsız ve şartsız olma

Feragat bir şarta veya kayda bağlanamaz (HMK m. 309/4). “Davalı ödeme yaparsa davadan feragat ediyorum” veya “karşı taraf da davasından feragat ederse feragat ediyorum” şeklindeki beyanlar geçerli bir feragat değildir. Taraflar mahkeme dışında anlaşmışsa önce anlaşmanın gereği yerine getirilmeli, örneğin ödeme yapılmalı, ardından şartsız feragat dilekçesi verilmelidir. Anlaşmanın şartlarının mahkeme kararına geçirilmesi isteniyorsa feragat yerine sulh yoluna gidilir (HMK m. 313 vd.). Sulh ve kabul hakkında “Davayı Kabul ve Sulh (HMK 308-313)” yazımıza bakılabilir.

Kısmi feragat

Davacı talep sonucunun yalnızca bir bölümünden feragat edebilir. Bu durumda feragat edilen kısım dilekçede açıkça gösterilmelidir (HMK m. 309/3). Örneğin “talep ettiğim 100.000 TL’nin 30.000 TL’lik kısmından feragat ediyorum” veya “maddi tazminat talebimden feragat ediyor, manevi tazminat talebimi sürdürüyorum” denmelidir. Belirsiz kısmi feragat beyanı uyuşmazlığa yol açar.

Feragatin zamanı

Feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir (HMK m. 310/1). 7251 sayılı Kanunla eklenen fıkralara göre feragat hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflar kanun yoluna başvurmuş olsa dahi dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez; ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi feragat doğrultusunda ek karar verir (HMK m. 310/2). Dosya Yargıtay’a gönderildikten sonra feragat edilirse Yargıtay temyiz incelemesi yapmadan dosyayı ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir (HMK m. 310/3). Bu nedenle istinaf veya temyiz aşamasında feragat dilekçesi, dosyanın bulunduğu mahkemeye veya kararı veren mahkemeye verilmelidir.

Vekilin feragat yetkisi

Avukat, vekâletnamede açıkça yetki verilmemişse davadan veya kanun yollarından feragat edemez (HMK m. 74). Genel dava vekâletnamelerinin çoğunda bu yetki yer alır; yine de feragat dilekçesi verilmeden önce vekâletname kontrol edilmelidir. Yetki yoksa feragat geçersizdir ve mahkeme, asilin beyanını almak üzere duruşmaya davet edebilir. Uygulamada mahkemeler, feragat beyanının gerçekten davacıya ait olduğundan emin olmak için asilin kendisi tarafından verilen dilekçelerde imzanın mahkeme kaleminde veya noterde tasdikini isteyebilir; UYAP üzerinden e-imzayla gönderilen dilekçelerde bu sorun yaşanmaz.

Davadan feragat dilekçesi örneği

⬇ Word olarak indir (.docx)

Bu örnek, davanın tamamından feragat için hazırlanmıştır. Kısmi feragatte feragat edilen kısım tutar veya talep kalemi olarak açıkça yazılmalıdır. Taraflar giderler konusunda anlaşmışsa bu anlaşma dilekçede belirtilmeli; anlaşma yoksa ilgili madde çıkarılmalıdır.

Feragatin sonuçları

Kesin hüküm etkisi

Feragat, kesin hüküm gibi sonuç doğurur (HMK m. 311). Mahkeme feragat nedeniyle davanın reddine karar verir ve bu karar kesinleştiğinde aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanan aynı talep için yeniden dava açılamaz. Kesin hüküm itirazı mahkemece kendiliğinden gözetilir. Bu yönüyle feragat, davalının açık rızasıyla yapılan ve davanın açılmamış sayılmasına yol açan davanın geri alınmasından (HMK m. 123) ayrılır. Davanın geri alınmasında aynı talep için yeniden dava açılabilir.

İrade bozukluğu hâlinde iptal

Feragat beyanı yanılma, aldatma veya korkutma gibi bir irade bozukluğu altında yapılmışsa iptali istenebilir (HMK m. 311). İptal, kural olarak feragat nedeniyle verilen kararın tabi olduğu kanun yolu veya ayrı bir dava yoluyla ileri sürülür. İrade bozukluğunun ispatı feragat edene düşer ve kolay değildir. Bu nedenle feragat kararı baskı altında veya acele verilmemelidir.

Yargılama giderleri, harç ve vekâlet ücreti

Feragat eden taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir (HMK m. 312/1). Kısmi feragatte giderler feragat edilen kısma göre belirlenir. Davalı vekille temsil ediliyorsa davacı aleyhine vekâlet ücretine de hükmedilir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre feragat ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar yapılırsa vekâlet ücretinin yarısına, sonra yapılırsa tamamına hükmedilir. 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca da feragat ilk duruşmadan önce yapılırsa karar ve ilam harcının üçte biri, sonra yapılırsa üçte ikisi alınır. Bu nedenle feragat kararı verilmişse, mümkün olan en erken aşamada dilekçe vermek giderleri azaltır.

Taraflar mahkeme dışında yargılama giderleri ve vekâlet ücreti konusunda anlaşmışsa, bu anlaşmanın mahkemeye bildirilmesi hâlinde mahkeme taraflar lehine veya aleyhine gider ve vekâlet ücretine hükmetmeyebilir. Ancak avukatın kendi ücret alacağı ile ilgili hakları saklıdır; bu konuda avukatla da anlaşma sağlanması uyuşmazlıkları önler.

Özel davalarda feragat

Boşanma davası, babalık davası gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı haklara ilişkin davalarda da feragat mümkündür. Boşanma davasından feragat edildiğinde, feragat tarihine kadar olan olaylar sonraki bir boşanma davasında tek başına dayanak yapılamaz; eşin bu olayları affetmiş sayılması sonucunu doğurabilir. Ayrıntılar “Boşanma Davasından Feragat” yazımızdadır.

Kamu düzenine ilişkin bazı davalarda, örneğin velayet ve nafaka gibi çocuğun üstün yararını ilgilendiren taleplerde, feragatin etkisi sınırlıdır; mahkeme çocuğun yararını kendiliğinden gözetir. Kabul ise yalnızca tarafların serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur (HMK m. 308/2).

Sık yapılan hatalar

• Feragati karşı tarafın bir edimine bağlamak; şartlı feragat geçersizdir.
• Davadan vazgeçme ile feragati karıştırıp yeniden dava açabileceğini düşünmek.
• Kısmi feragatte feragat edilen kısmı açıkça göstermemek.
• Vekâletnamede feragat yetkisi bulunmayan vekil aracılığıyla feragat etmek.
• Feragatin vekâlet ücreti ve harç sonuçlarını hesaba katmamak.
• Mahkeme dışı anlaşmayı yazılı hâle getirmeden ve ödemeyi almadan feragat dilekçesi vermek.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Davadan feragat etmeyi düşünen kişi önce davanın geri alınması veya sulh gibi seçeneklerin kendi durumuna daha uygun olup olmadığını değerlendirmeli, mahkeme dışı bir anlaşma varsa anlaşmanın gereğini önceden yerine getirtmelidir. Ardından yukarıdaki örneğe göre kayıtsız ve şartsız bir dilekçe hazırlanmalı, vekil aracılığıyla verilecekse vekâletnamedeki feragat yetkisi kontrol edilmelidir.

Mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 74, 123, 307, 308, 309, 310, 311, 312, 313; 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 22; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 6.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.