İş Kazası Bildirimi Nedir? Nasıl Yapılır?

İşyerinde bir kaza meydana geldiğinde işverenin yapması gereken ilk işlerden biri, kazayı ilgili makamlara bildirmektir. İş kazası bildirimi, kazanın Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından kayıt altına alınmasını, kazazede işçinin geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve tedavi giderleri gibi haklardan yararlanmasını sağlar. Bildirimin süresinde yapılmaması, işveren için idari para cezası ve ödenek tutarlarının kendisinden tahsil edilmesi gibi sonuçlar doğurur. İşçi açısından ise kazanın kayda geçmemesi, haklarının ispatını zorlaştırır. Bu yazıda bildirimin kim tarafından, hangi sürede ve nasıl yapılacağı, bildirim yapılmadığında işçinin ne yapabileceği ele alınmaktadır.

Bildirim yükümlülüğünün dayanağı

İş kazası bildirimi iki kanunda düzenlenmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 13, iş kazasının tanımını yapar ve bildirimin kim tarafından, hangi sürede yapılacağını belirler. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 14 ise işverenin iş kazalarını kayıt altına alma, inceleme ve bildirme yükümlülüğünü iş sağlığı ve güvenliği açısından düzenler.

5510 sayılı Kanuna göre iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, görevli olarak başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda veya işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. Bu tanıma giren her olay, yaralanmanın ağırlığından bağımsız olarak bildirilmelidir.

Kim, hangi sürede bildirir?

İşveren. İş kazasını o yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl, SGK’ya ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir. Üç iş günü, kazanın meydana geldiği günden sonraki iş günlerinden itibaren hesaplanır; hafta sonu ve resmî tatiller süreye dahil edilmez.

İşverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelen kazalar. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse, örneğin görevle gönderilen işçi başka bir şehirde kaza geçirmişse, üç iş günlük süre işverenin kazayı öğrendiği tarihten itibaren başlar.

Bağımsız çalışanlar. Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılar, iş kazasını kendileri bildirmekle yükümlüdür. Bu durumda süre, sigortalının bildirim yapabilecek duruma geldiği tarihten itibaren başlar.

Sağlık hizmet sunucuları. Hastaneler ve diğer sağlık kuruluşları, iş kazası sonucu kendilerine başvuran sigortalıyı, iş kazasının intikal tarihinden itibaren en geç on gün içinde SGK’ya bildirir.

Meslek hastalığı. Meslek hastalığında bildirim, işverenin hastalığı öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde yapılır. Meslek hastalığı tespit süreci için Meslek Hastalığı: SGK Tespiti, İş Göremezlik Geliri ve İşverenden Tazminat yazımıza bakılabilir.

Bildirim nasıl yapılır?

SGK’ya iş kazası bildirimi, SGK’nın internet sitesindeki “İş Kazası ve Meslek Hastalığı E-Bildirim” uygulaması üzerinden elektronik ortamda yapılır. İşveren veya yetkilendirdiği kişi, işyeri sicil numarası ve sisteme giriş şifresiyle uygulamaya erişir. Bildirim formunda şu bilgiler yer alır:

• İşyeri ve işveren bilgileri,
• Kazazede sigortalının kimlik ve sigortalılık bilgileri,
• Kazanın tarihi, saati ve yeri,
• Kazanın oluş şekli ve nedeni,
• Yaralanmanın türü ve vücuttaki yeri,
• Tanıkların bilgileri,
• Kazazedenin sevk edildiği sağlık kuruluşu.

Elektronik bildirim yapılamıyorsa, bildirim formu SGK il veya merkez müdürlüğüne elden teslim edilebilir ya da posta yoluyla gönderilebilir. Posta ile gönderimde postaya veriliş tarihi bildirim tarihi sayılır.

Bildirimde yer alan kazanın oluş şekli, ileride kazanın iş kazası sayılıp sayılmayacağının ve kusurun değerlendirilmesinin ilk dayanaklarından biri olur. Bu nedenle bildirim, kaza sonrasında düzenlenen tutanakla uyumlu ve gerçeğe uygun olmalıdır. Tutanağın nasıl düzenleneceği İş Kazası Tutanağı Nedir? Nasıl Tutulur? yazımızda anlatılmıştır.

Kolluğa bildirim

İşveren, kazayı SGK’nın yanı sıra o yerdeki yetkili kolluk kuvvetine, yani polise veya jandarmaya derhâl bildirmelidir. Kolluk, ölüm veya yaralanmayla sonuçlanan kazalarda olay yerinde inceleme yapar, tanıkların ifadesini alır ve Cumhuriyet savcılığına bilgi verir. Taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçları bakımından soruşturma başlatılabilir.

Kolluğun düzenlediği tutanaklar, işverenin kendi tutanağından bağımsız ve tarafsız bir delil olarak tazminat davalarında önemli rol oynar. Bu nedenle ağır yaralanmalı kazalarda kolluğa bildirimin geciktirilmemesi, hem işverenin yükümlülüğü hem de işçinin haklarının korunması açısından önemlidir.

Bildirim yapılmazsa ne olur?

İdari para cezası. İş kazası bildiriminin süresinde yapılmaması hâlinde işverene idari para cezası uygulanır. Ceza, tebliğden itibaren on beş gün içinde ödenirse dörtte üçü tahsil edilir. İşveren aynı süre içinde SGK’ya itiraz edebilir; itirazın reddi hâlinde ret kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açabilir.

Geçici iş göremezlik ödeneğinin işverenden tahsili. 5510 sayılı Kanun m. 13’e göre işveren bildirimi süresinde yapmazsa, kaza tarihi ile bildirim tarihi arasındaki süreye ait geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverene ödettirilir. Yani SGK, sigortalıya ödediği tutarı işverenden geri ister.

Rücu riski. İş kazası işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu meydana gelmişse, SGK sigortalıya yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirin peşin sermaye değerini 5510 sayılı Kanun m. 21 uyarınca işverene rücu eder. Bildirimin yapılmamış olması bu süreci ortadan kaldırmaz; aksine işverenin iş güvenliği yükümlülüklerine uyup uymadığının daha ayrıntılı incelenmesine yol açabilir.

Ceza sorumluluğu. İş kazasının gizlenmesi, kazanın başka bir yerde veya başka bir şekilde gerçekleşmiş gibi gösterilmesi, belgede sahtecilik gibi ayrı suçların konusu olabilir.

İşveren bildirim yapmazsa işçi ne yapabilir?

İşverenin kazayı bildirmemesi, işçinin haklarını kaybettiği anlamına gelmez. Kazazede işçi veya yakınları şu yollara başvurabilir:

1. SGK’ya başvuru. İşçi, kazayı bir dilekçeyle SGK il veya sosyal güvenlik merkezi müdürlüğüne bildirebilir. Dilekçeye sağlık raporları, tanık bilgileri ve varsa fotoğraflar eklenmelidir. SGK bu başvuru üzerine inceleme başlatır ve gerekirse müfettiş görevlendirir.
2. Sağlık kuruluşunda bildirim. Kazazede, başvurduğu hastanede yaralanmanın iş kazası sonucu olduğunu açıkça belirtmelidir. Sağlık kuruluşunun on günlük bildirim yükümlülüğü bu beyana dayanır.
3. Kolluğa başvuru. Ağır yaralanmalı kazalarda işçi veya yakınları doğrudan kolluğa veya savcılığa başvurabilir.
4. İş kazasının tespiti davası. SGK kazayı iş kazası saymazsa, sigortalı veya hak sahipleri iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açabilir. Bu davada SGK ve işveren davalı olarak yer alır.

İşçinin kazayı en kısa sürede kayda geçirmesi, ileride kazanın işyerinde ve iş nedeniyle meydana geldiğini ispatlamasını kolaylaştırır. Olayın üzerinden uzun süre geçtikten sonra yapılan başvurularda, kazanın başka bir yerde meydana geldiği savunmasıyla karşılaşmak daha olasıdır.

İşverenin yapmaması gerekenler

Uygulamada bazı işverenler, iş kazasını prim ve ceza yükünden kaçınmak için bildirmemeyi veya kazayı “ev kazası” gibi göstermeyi tercih eder. Kazazede işçiye tedavi masraflarının ödeneceği vaat edilerek hastanede kazanın iş kazası olduğunu söylememesi istenebilir. Bu tür uygulamalar işçinin geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve tazminat haklarını tehlikeye atar. İşçinin hastanede kazanın gerçek oluş şeklini anlatması, kendi haklarının korunması bakımından zorunludur.

Bildirimin işçinin haklarına etkisi

İş kazasının SGK’ya bildirilmesi ve SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmesiyle işçi şu haklardan yararlanır:

• Tedavi giderlerinin SGK tarafından karşılanması,
• İstirahatli olunan her gün için geçici iş göremezlik ödeneği,
• Meslekte kazanma gücünün en az yüzde on oranında azalması hâlinde sürekli iş göremezlik geliri,
• Ölüm hâlinde hak sahiplerine ölüm geliri ve cenaze ödeneği.

Bunlara ek olarak işçi veya hak sahipleri, işverenin kusuru oranında maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Tazminat davası ve zamanaşımı için İş Kazası Tazminatı: Maddi ve Manevi Tazminat, Kusur Raporu ve Zamanaşımı yazımıza bakılabilir.

Yargıtay kararı

Bildirimden sonra SGK’nın işverene rücu davası açması ile işçinin tazminat davası çoğu zaman paralel yürür. Yargıtay, aynı olaya ilişkin farklı davalarda farklı kusur oranları belirlenmesi sorununu şöyle ele almıştır:

Kararda, aynı iş kazası için SGK’nın açtığı rücu davasında kesinleşen kusur oranları ile işçinin tazminat davasında alınan raporlardaki oranların farklı olması bir çelişki olarak değerlendirilmiştir. Bu durum, kazanın bildirimiyle başlayan sürecin bütün davaları etkilediğini gösterir. SGK’ya yapılan bildirimdeki kaza anlatımı, müfettiş incelemesi ve rücu davasındaki kusur raporu, işçinin tazminat davasında da delil olarak kullanılır. Bu nedenle bildirimin gerçeğe uygun yapılması hem işveren hem işçi bakımından önem taşır.

Güncel Yargıtay kararları: bildirim yapılmamışsa

Tazminat davasının ön koşulu

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, işverene karşı açılan iş kazası tazminat davalarında olayın önce Sosyal Güvenlik Kurumunca iş kazası olarak nitelendirilmesini arar:

Bu nedenle işverenin bildirim yapmaması, işçinin tazminat davasını doğrudan düşürmez; ama davanın önünde bir ara aşama doğurur.

Mahkeme işçiye süre verir

Daire, Kuruma bildirim yapılmadığı anlaşılan dosyalarda izlenecek yolu da göstermiştir. Bu durumda kaza Kuruma ihbar edilir. Kurum olayı iş kazası saymazsa işçiye, Kurum ve işveren aleyhine iş kazası tespiti davası açması için süre verilir. Tespit davasının sonucu ve buna göre belirlenecek sürekli iş göremezlik oranı beklenerek tazminat davası sonuçlandırılır (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2023/14223, K. 2024/944, T. 08.02.2024).

Yıllar sonra açılan tespit davası

Bildirimin hiç yapılmaması, kazanın yıllar sonra da tespit edilmesini engellemeyebilir. Yargıtay’ın incelediği bir dosyada 2008 yılında meydana gelen ve işverence hiç bildirilmeyen bir kaza için tespit davası açılmıştı. Kurum, bildirim bulunmadığını ve işverenin kazayı inkâr ettiğini savunmuştu. İlk derece mahkemesi olayın iş kazası olduğunu tespit etmiş, bölge adliye mahkemesi de istinaf başvurularını esastan reddetmiştir (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/11329, K. 2025/18129, T. 25.12.2025). Böyle dosyalarda ispat çok zorlaşır: tanıklar dağılır, ambulans ve hastane kayıtlarına ulaşmak güçleşir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Hastanede kazanın “evde düştüm” gibi gösterilmesine razı olmak. İlk sağlık kaydındaki anlatım, sonraki tespit davasında işçi aleyhine delil olur.
• İşverenin bildirim yaptığını sözlü beyana dayanarak kabul etmek. Bildirimin yapılıp yapılmadığı e-Devlet ya da SGK üzerinden kontrol edilmelidir.
• Tazminat davasını tespit aşaması tamamlanmadan sonuçlanacak sanmak. Bildirimsiz kazalarda dava süresi tespit davası nedeniyle uzar.
• İşveren açısından bildirimi geciktirip kazayı tutanakla sonradan “düzeltmek”. Kolluk kayıtları ve sağlık kayıtlarıyla çelişen tutanak, kusur değerlendirmesinde işveren aleyhine yorumlanır.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

İş kazası geçiren işçi, hastanede kazanın iş kazası olduğunu açıkça belirtmeli, işverenden SGK bildiriminin yapılıp yapılmadığını öğrenmeli ve yapılmamışsa kısa sürede SGK’ya dilekçeyle başvurmalıdır. Kazayla ilgili tüm sağlık kayıtları, tanık bilgileri ve tutanak örnekleri saklanmalıdır.

Mevzuat: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.

Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.