Maaş Haciz Talebi Örneği: Maaş Haciz Müzekkeresi, İşverenin Yükümlülükleri ve Sıra Kuralı

Maaş haciz talebi, icra takibinin kesinleşmesinden sonra alacaklının borçlunun işvereninden aldığı maaş veya ücretin bir kısmının haczedilmesini icra dairesinden istemesidir. Talep üzerine icra dairesi işverene maaş haciz müzekkeresi gönderir. İşveren, haczin uygulandığını ve borçlunun maaş miktarını en geç bir hafta içinde bildirmek, borç bitinceye kadar haczedilen miktarı keserek icra dairesine göndermek zorundadır (İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 355). Haczedilecek miktar, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra belirlenir ve maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m. 83). Kesinti yapmayan işveren, kesmediği parayı ayrıca dava açılmasına gerek kalmadan kendisi ödemek zorunda kalır (İİK m. 356).

Kanun metni

Maaş haczi ne zaman istenebilir?

Maaş haczi, takibin kesinleşmesinden sonra istenir. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz kaldırılmış olmalı, ilamlı takipte icra emrindeki süre geçmiş olmalıdır. Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (İİK m. 78/2). Takip kesinleşmeden önce maaşa haciz konulabilmesi için mahkemeden ihtiyati haciz kararı alınması gerekir.

Maaş haczi, düzenli gelir elde eden borçlu bakımından alacaklının en etkili tahsil yollarından biridir. Borçlunun haczedilebilecek başka malı olmasa bile, maaşından yapılan aylık kesintilerle alacak zaman içinde tahsil edilebilir.

İşverenin tespiti

Alacaklı, haciz talebinde bulunmadan önce UYAP üzerinden borçlunun SGK kayıtlarını sorgulayabilir (İİK m. 78/1). SGK sorgusu, borçlunun hangi işverende sigortalı olarak çalıştığını, işyerinin unvanını ve adresini gösterir. Kamu görevlisi olan borçlular için de çalıştığı kurum bu sorguyla veya mal beyanıyla tespit edilir.

Borçlu mal beyanında bulunmuşsa, beyanında işverenini ve maaşını bildirmek zorundadır. Mal beyanı yükümlülüğü Mal Beyanı Nedir? İcra Takibinde Süre, Tazyik Hapsi ve Mal Beyanı Dilekçesi Örneği yazımızda anlatılmıştır.

Maaş haciz müzekkeresi

Alacaklının talebi üzerine icra dairesi işverene bir maaş haciz müzekkeresi gönderir. Bu müzekkere, İİK m. 89‘daki haciz ihbarnamesinin maaş ve ücretlere özgü bir uygulamasıdır. Müzekkerede genellikle şu hususlar yer alır:

• Borçlunun kimlik bilgileri ve icra dosya numarası,
• Toplam borç miktarı,
• Borçlunun maaşından her ay dörtte bir oranında kesinti yapılarak icra dairesinin hesabına gönderilmesi,
• Borçlu üzerinde önceden konulmuş başka maaş hacizleri varsa sıranın bildirilmesi,
• Borçlunun işten ayrılması hâlinde durumun bildirilmesi.

Maaş haczi, borçlunun maaşının yanında işverenden alacağı ikramiye, prim gibi ödemeleri de kapsaması istenerek talep edilebilir. Hangi ödemelerin kesintiye tabi olduğu, ödemenin niteliğine göre değerlendirilir.

İşverenin yükümlülükleri

İşverenin yükümlülükleri kanunda açıkça düzenlenmiştir:

1. Bir hafta içinde bildirim. İşveren, haczin uygulandığını ve borçlunun maaş veya ücret miktarını en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirir (İİK m. 355/1).
2. Kesinti ve gönderme. Borç bitinceye kadar her ay haczedilen miktarı keserek hemen icra dairesine gönderir (İİK m. 355/1).
3. Değişikliklerin bildirilmesi. Borçlunun maaşında veya görevinde değişiklik olursa ya da işine son verilirse bunu hemen icra dairesine bildirir. Borçlu başka bir şubeye veya kuruma geçmişse oraya da haczi haber verir (İİK m. 355/2).

Borçlu işverenden alacağı olmadığını, işten ayrıldığını veya maaşına başka hacizler nedeniyle sırada olduğunu ileri sürecekse, işveren bunu da haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde bildirmelidir (İİK m. 89/2).

İşverenin sorumluluğu

Kesinti yapmayan veya kesintiyi göndermeyen işveren ağır sonuçlarla karşılaşabilir. Kanuna göre bu yükümlülüklere uymayanların kesmedikleri veya ilk fırsatta göndermedikleri para, ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına gerek kalmadan icra dairesince onların maaşlarından veya diğer mallarından alınır (İİK m. 356/1). İşverenin, ödediği bu parayı borçludan geri isteme (rücu) hakkı saklıdır (İİK m. 356/2).

İcra dairesinin tebliğ ve emirlerini makul bir sebep olmaksızın yerine getirmeyenler hakkında Cumhuriyet savcılığınca doğrudan doğruya soruşturma yapılır (İİK m. 357). Bu nedenle işverenlerin maaş haciz müzekkerelerini ciddiye alması ve muhasebe birimlerine hemen iletmesi gerekir.

İşveren haciz ihbarnamesine yedi gün içinde itiraz etmezse, borç işverenin zimmetinde sayılabilir ve ikinci, üçüncü ihbarnameler yoluyla ödemeye zorlanabilir (İİK m. 89/3). Bu süreçte işveren ancak menfi tespit davası açarak borçlu çalışana borcu olmadığını ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Bu nedenle işverenin, çalışanın işten ayrılmış olması gibi durumları da süresinde bildirmesi önemlidir.

Sıra kuralı

Aynı borçlunun maaşına birden fazla alacaklı haciz koydurmuşsa hacizler sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez (İİK m. 83/2). Örneğin 1 Mart’ta konulan maaş haczi tamamen ödenmeden 15 Nisan’daki haciz için kesinti yapılmaz.

Nafaka alacakları bakımından sıra ve kesinti oranı farklı değerlendirilir. Bu konu Nafaka Alacağı İçin İcra Takibi: Birikmiş Nafaka, Maaş Haczi ve Zamanaşımı yazımızda anlatılmıştır.

Kesinti oranı

Maaşlar, borçlu ve ailesinin geçinmesi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir; haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz (İİK m. 83/1-2). Uygulamada icra müdürleri kural olarak maaşın dörtte birinin kesilmesine karar verir. Alacaklı daha yüksek bir oran isterse icra müdürü borçlunun ve ailesinin geçim ihtiyacını değerlendirerek karar verir. Bu karara karşı taraflar icra mahkemesine şikâyet yoluna gidebilir.

Emekli aylıkları, 5510 sayılı Kanun m. 93 uyarınca nafaka borçları ve SGK alacakları dışında haczedilemez. Kesinti oranları ve emekli aylığı konusunun ayrıntıları Maaş Haczi: Maaşın Ne Kadarı Kesilir? Nafaka, Sıra ve Emekli Maaşı yazımızdadır.

Kamu görevlilerinde maaş haczi

İİK m. 355, yalnızca özel işyerlerinde çalışanları değil, devlet işlerinde çalışan memurları da kapsar. Kamu görevlisi borçlu için müzekkere, çalıştığı kurumun maaş işlemlerini yürüten birimine (mutemetlik veya strateji birimi) gönderilir. Bu birim de bir hafta içinde maaş miktarını bildirmek ve kesintiyi her ay icra dairesine göndermekle yükümlüdür. Memurun başka bir kuruma atanması hâlinde eski kurum durumu icra dairesine bildirir ve haczi yeni kuruma haber verir (İİK m. 355/2). Bu kurala uymayan memur veya amir hakkında icra dairesine bilgi verilmesi, bağlı olduğu dairenin görevidir (İİK m. 356/3).

Borçlunun başvurabileceği yollar

Maaşına haciz konulan borçlu şu durumlarda icra mahkemesine şikâyet yoluna gidebilir:

• Kesinti oranı borçlunun ve ailesinin geçimini imkânsız kılacak düzeydeyse,
• Haciz takip kesinleşmeden ve ihtiyati haciz kararı olmadan konulmuşsa,
• Haczedilen ödeme kanunen haczedilemeyen bir ödemeyse (örneğin SGK’dan bağlanan aylık),
• Borç ödendiği hâlde kesinti devam ediyorsa.

Şikâyet, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır. Borçlu ayrıca borcu toplu olarak ödeyerek veya alacaklıyla taksit anlaşması yaparak kesintinin sona ermesini sağlayabilir. Borcun kapanmasıyla icra dairesi işverene haczin kaldırıldığını bildirir.

Maaş haciz talebi dilekçe örneği

Örnek olay

HH, borçlu II hakkındaki takip kesinleşince UYAP’ta SGK sorgusu yapar ve II’nin bir lojistik şirketinde çalıştığını tespit eder. Haciz talebi üzerine icra dairesi şirkete maaş haciz müzekkeresi gönderir. Şirket bir hafta içinde II’nin net maaşının 40.000 TL olduğunu ve maaşı üzerinde başka bir haciz bulunmadığını bildirir. Şirket her ay 10.000 TL keserek icra dairesine göndermeye başlar.

Altı ay sonra II işten ayrılır. Şirket bu durumu icra dairesine bildirir. HH, yeni bir SGK sorgusu yaparak II’nin başka bir şirkette çalışmaya başladığını öğrenir ve yeni işverene müzekkere gönderilmesini ister. Önceki işverenin bir ay boyunca kesinti yapmadığı anlaşılırsa, HH o ayın kesinti tutarının işverenden alınmasını İİK m. 356’ya göre talep edebilir.

Sıkça sorulan sorular

Ne yapmalı?

Alacaklı, takip kesinleşir kesinleşmez SGK sorgusuyla borçlunun işverenini tespit etmeli ve vakit kaybetmeden maaş haczi istemelidir; çünkü maaş hacizlerinde sıra, haczin konulduğu tarihe göre belirlenir. İşveren ise müzekkereyi aldığı anda bir hafta içinde cevap vermeli ve her ay kesintiyi icra dairesine göndermelidir. Borçlu, kesinti oranının ailesinin geçimini imkânsız kıldığını düşünüyorsa icra mahkemesine şikâyet yoluna gidebilir.

Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 78, 83, 83/a, 89, 355, 356, 357; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 93..

Bu yazı, 24 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.