Arabuluculuk Başvuru Dilekçesi Örneği

İşçilik alacakları, ticari para alacakları, tüketici uyuşmazlıkları, kira uyuşmazlıkları ve ortaklığın giderilmesi gibi pek çok uyuşmazlıkta dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu başvuru yapılmadan açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Arabuluculuk başvurusu, adliyelerdeki arabuluculuk bürosunda doldurulan bir formla yapılabileceği gibi, bürolara verilen yazılı bir dilekçeyle ya da avukat aracılığıyla UYAP üzerinden de yapılabilir. Dilekçede tarafların doğru adresleri ve uyuşmazlığın konusu açıkça yazılmalıdır; çünkü son tutanakta yer almayan bir talep için sonradan dava açılırsa o talep bakımından dava şartı yerine getirilmemiş sayılabilir.

Bu yazıda arabuluculuk başvuru dilekçesinin içeriği, hangi uyuşmazlıklarda başvurunun zorunlu olduğu ve bir dilekçe örneği yer almaktadır. Arabuluculuğun genel işleyişi “Zorunlu Arabuluculuk” ve “İhtiyari ve Zorunlu Arabuluculuk” yazılarımızda anlatılmıştır.

Kanun metni

Hangi uyuşmazlıklarda başvuru zorunludur?

İş uyuşmazlıkları

Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacakları, tazminatlar ve işe iade talepleri dava şartı arabuluculuk kapsamındadır. Bu alacaklarla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da kapsama girer. İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları ise kapsam dışındadır. Hizmet tespit davaları da işçi ile SGK arasında görüldüğünden arabuluculuğa tabi değildir.

Ticari uyuşmazlıklar

Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A). Bu kapsama giren itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da aynı kurala tabidir. Ayrıntı için “Ticari Davalarda Zorunlu Arabuluculuk” yazımıza bakılabilir.

Tüketici uyuşmazlıkları

Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m. 73/A). Ancak 2026 yılı için değeri 186.000 TL’nin altında kalan uyuşmazlıklar tüketici hakem heyetinin görev alanındadır ve bu uyuşmazlıklarda arabulucuya değil, hakem heyetine başvurulur. Hakem heyeti kararlarına karşı itirazlar da arabuluculuk şartının dışındadır. Konu “Tüketici Davalarında Zorunlu Arabuluculuk” yazımızda anlatılmıştır.

Kira, kat mülkiyeti, ortaklığın giderilmesi ve komşu hakkı

1 Eylül 2023’ten itibaren kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar, taşınmaz ve taşınır mallar ile hakların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar, kat mülkiyeti uyuşmazlıkları ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklar da dava şartı arabuluculuk kapsamına alınmıştır (6325 sayılı Kanun m. 18/B). İlamsız icra yoluyla kiralananın tahliyesine ilişkin takipler bu kapsamın dışındadır. Kira uyuşmazlıkları “Kira Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk” yazımızda ele alınmıştır.

Başvuru dilekçesinde bulunması gerekenler

Arabuluculuk bürosuna verilecek dilekçede şunlar yer almalıdır:

• Başvuranın ve karşı tarafın adı, kimlik veya vergi numarası, açık adresi ve ulaşılabilecek telefon ve e-posta bilgileri,
• Varsa vekilin bilgileri ve vekaletname,
• Uyuşmazlığın türü (iş, ticari, tüketici, kira gibi),
• Uyuşmazlığın kısa açıklaması,
• Talep edilen her alacak kaleminin ayrı ayrı gösterilmesi ve mümkünse yaklaşık değeri,
• Başvurunun hangi büroya hangi yetki kuralına göre yapıldığı.

Karşı tarafın adresinin doğru gösterilmesi önemlidir. Arabulucu tarafları telefon, e-posta veya tebligat yoluyla toplantıya davet eder. Adres yanlışsa davet ulaşmaz ve süreç anlaşmazlıkla sonuçlanır; ancak bu durumda karşı tarafın katılmamasının yaptırımları da uygulanamaz.

Arabuluculuk başvuru dilekçesi örneği

⬇ Word olarak indir (.docx)

Bu örnek iş uyuşmazlığı için hazırlanmıştır. Ticari, tüketici veya kira uyuşmazlıklarında uyuşmazlığın türü, dayanılan kanun maddesi ve talepler buna göre değiştirilmelidir.

Süreler ve süreç

İş uyuşmazlıklarında arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde başvuruyu sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en çok bir hafta uzatılabilir. Ticari uyuşmazlıklarda süre altı hafta, uzatma en çok iki haftadır. Kira ve ortaklığın giderilmesi gibi uyuşmazlıklarda da altı haftalık süre ve iki haftalık uzatma uygulanır. Tüketici uyuşmazlıklarında süre üç hafta ve bir haftalık uzatmadır.

Arabuluculuk bürosuna başvurulduğu tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez. İşe iade talebindeki bir aylık süre ise bunun istisnası değildir: işe iade için başvuru fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. Son tutanaktan itibaren işleyen iki haftalık dava açma süresi “İşe İade Dava Dilekçesi” yazımızda anlatılmıştır.

Taraflar ilk toplantıya bizzat, avukatları veya yetkili temsilcileri aracılığıyla katılabilir. Şirketlerde yetki belgesi verilmiş bir çalışan da toplantıya katılabilir. Geçerli bir mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve sonradan açılan davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur; lehine vekâlet ücreti de hükmedilmez.

Arabuluculuk ücreti

Dava şartı arabuluculukta görüşmenin ilk iki saatlik ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Taraflar anlaşırsa arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak karşılanır. Anlaşma sağlanamazsa Bakanlıkça ödenen ücret, daha sonra açılacak davada yargılama giderlerinden sayılır.

Görüşmeye hazırlık

Arabuluculuk görüşmesi bir yargılama değildir; arabulucu karar vermez, tarafların ortak bir çözüme ulaşmasına yardım eder. Bu nedenle görüşmeye gelmeden önce talep edilen her alacağın yaklaşık hesabı yapılmalı, kabul edilebilecek en düşük tutar belirlenmeli ve ödeme takvimi gibi esnek seçenekler düşünülmelidir. Hesabı destekleyen bordro, banka dökümü veya fatura gibi belgelerin bir örneği yanında bulundurulmalıdır. Karşı tarafın en güçlü savunması öngörülmeli ve buna karşı gösterilecek delil hazır tutulmalıdır.

Görüşmede söylenenler ve sunulan teklifler gizlidir. Taraflar, arabuluculuk sürecinde ileri sürülen görüşleri, kabul beyanlarını ve teklifleri sonradan açılan davada delil olarak kullanamaz (6325 sayılı Kanun m. 33). Bu kural, tarafların daha rahat pazarlık yapmasını sağlar. Ancak belgeler ve olgular, arabuluculuk sürecinde sunulmuş olmaları nedeniyle delil olma niteliğini kaybetmez.

Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesinde ödenecek tutar, ödeme tarihi, ödeme yapılacak hesap ve ödeme yapılmazsa uygulanacak faiz açıkça yazılmalıdır. Kısmi anlaşma da mümkündür: taraflar bazı kalemlerde anlaşıp diğerleri için dava yoluna gidebilir. Bu durumda tutanakta hangi kalemlerde anlaşıldığı ve hangilerinin anlaşmazlıkla sonuçlandığı tek tek yazılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Talep edilen alacakları ayrı ayrı yazmamak; tutanakta yer almayan alacak için dava şartı tartışması çıkabilir.
• Karşı tarafın güncel adresini ve telefonunu bildirmemek.
• Yetkili olmayan yerdeki büroya başvurmak; bu durum karşı tarafın yetki itirazına yol açabilir.
• İlk toplantıya mazeretsiz katılmamak.
• Son tutanağın aslını veya onaylı örneğini dava dilekçesine eklememek.
• Tüketici hakem heyeti sınırının altındaki bir uyuşmazlık için arabulucuya başvurmak.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında olup olmadığı belirlenmeli, yetkili arabuluculuk bürosu seçilmeli ve bütün talepler kalem kalem yazılarak başvuru yapılmalıdır. Görüşmeler anlaşmazlıkla biterse son tutanakla birlikte ilgili mahkemede dava açılmalıdır.

Mevzuat: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/A, 18/B; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 73/A.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.