Ceza Davası Nedir, Nasıl Açılır? Suç Duyurusundan Kovuşturmaya

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2026/3142, K. 2026/7059, T. 15.04.2026

4. Ceza Dairesi 2026/3142 E. , 2026/7059 K. “İçtihat Metni” MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2025/… E., 2025/3 K. SUÇ :Hakaret TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Sanığın hakaret suçundan cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesi gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkeme kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 10.02.2026 tarih ve 2026/17902 sayılı istem yazısı Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin; “…Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.04.2018 tarihli ve 2014/15-487 esas, 2018/151 sayılı kararında belirtildiği üzere, temyiz ve istinaf kanun yollarından geçmeksizin kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların ülke sathında uygulama birliğine ulaşmak ve ciddi boyutlara ulaşan hukuka aykırılıkların toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi amacıyla olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozma konusu yapılabileceği gözetilerek yapılan incelemede; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar” başlıklı 73. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında yer alan “(1)Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. (2) Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar.” şeklindeki düzenleme nazara alındığında, Dosya kapsamına göre, sanığın … isimli sosyal paylaşım sitesi üzerinden müşteki …’a yönelik ”… neden kaşlarını kalınlaştırdın bu ne …” şeklindeki paylaşımı nedeniyle sesli, yazılı veya görüntülü bir ileti ile hakaret suçundan mahkumiyetine karar verilmiş ise de, dosyada yer alan suça konu paylaşımın yapıldığı tarihin 07.03.2015 olduğu, sanığın yargılama konusu eylemine göre belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66/1-e bendi gereğince 8 yıllık olağan, aynı Kanun’un 67/4. maddesi uyarınca ise 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, müştekinin atılı suçun işlendiği 07.03.2015 tarihinden itibaren 8 yıllık olağan zamanaşımı süresi içinde şikayet hakkını kullanmadığının anlaşılması karşısında, gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 5237 sayılı TCK’nın 131/1. cümlesinde, “Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç; hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, mağdurun şikayetine bağlıdır.” Aynı Kanun’un 73. maddesinde, “(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. (2)Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar.” hükümlerine yer verilmiş, 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesinde ise, “…Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı yada soruşturma yada kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir.” hükümleri düzenlenmiştir. İnceleme konusu somut olayda, sanığın şikayetçiye yönelik hakaret içeren paylaşımını 07.03.2015 tarihinde yapması ve şikayetçi vekili dilekçesinde eylemin 30.10.2023 tarihinde öğrenildiğine ilişkin beyanda bulunması karşısında, sanığın yargılama konusu eylemi için 5237 sayılı Kanun’un 125/1-4. maddeleri uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre, aynı Kanun’un 66/1-e maddesi gereği 8 yıllık olağan dava zamanaşımı öngörüldüğü, suç tarihinden şikayet tarihine kadar 8 yıllık olağan dava zamanaşımının gerçekleşmiş olduğu anlaşıldığından, sanığın üzerine atılı suçtan kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerekirken mahkumiyet hükmü kurulması kanuna aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309/4.(d) maddesi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. … 21. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.01.2025 tarihli ve 2025/… Esas, 2025/3 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 3. Bozma nedenine göre karardaki hukuka aykırılığın, 5271 sayılı Kanun’un 309/4.(d) maddesi uyarınca Yargıtay tarafından giderilmesi gerektiğinden; sanık hakkında hakaret suçundan açılan kamu davasının, 5271 sayılı Kanun’un 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 4. Yargılama giderlerinin hazine üzerinde bırakılmasına, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.04.2026 tarihinde karar verildi.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2022/1544, K. 2022/5247, T. 29.06.2022

12. Ceza Dairesi 2022/1544 E. , 2022/5247 K. “İçtihat Metni” Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi 2863 sayılı Kanuna aykırılık ve imar kirliliğine neden olma suçlarından şüpheliler … ve … haklarında yapılan soruşturma evresi sonunda Ayvacık Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 14/12/2020 tarihli ve 2020/116 soruşturma, 2020/110 esas, 2020/109 sayılı iddianamenin iadesine dair Ayvacık Asliye Ceza Mahkemesinin 11/01/2021 tarihli ve 2020/167 iddianame değerlendirme sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Çanakkale 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/05/2021 tarihli ve 2021/197 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi. Şüpheliler hakkında düzenlenen iddianamenin, atılı suçlara konu taşınmaz bakımından 3621 sayılı Kıyı Kanununa muhalefet suçunu oluşup oluşmadığının tartışılmaması, iddianameye konu edilen taşınmaz içerisinde bulunan bina ile ilgili olarak iki adet yapı durdurma tutanağının bulunması karşısında, şüpheliler hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 203. maddesinde düzenlenen mühür bozma suçunun oluşup oluşmadığı yönünde gerekli soruşturmanın yapılmaması gerekçesiyle iadesine karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 170. maddesinde, iddianamede bulunması gereken hususların neler olacağının gösterildiği, aynı Kanunun 174/1.maddesinde ise iddianamenin hangi hâllerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, anılan Kanun’un 174/2. maddesinde suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianamenin iade edilemeyeceğinin düzenlendiği, yine söz konusu Kanunun 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukukî nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği, Somut olayda Çanakkale Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Komisyonun 10/12/2019 tarihli yazısında iddianameye konu taşınmazın 2. derece doğal sit alanında bulunduğunun belirtildiği, bu kapsamda şüphelilerin üzerine atılı suçları işlediğine dair kamu davasının açılmasına yeter şüphenin bulunduğu gibi suçun nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 10/12/2021 gün ve 94660652-105-17-24777-2021-Kyb sayılı yazılı istemlerine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14/01/2022 gün ve 2021/156750 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve soruşturma evrakı tevdi kılınmakla; Dosya incelenerek gereği düşünüldü: 16/08/2018 tarihli yapı tatil zaptı ile II. derece doğal sit alanı içerisindeki 136 ada 6 parsel nolu taşınmazda izinsiz olarak tek katlı prefabrik yapı yapıldığının tespit edildiği, Çanakkale Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun 10/12/2019 tarih 632 nolu kararı ile II. Derece doğal sit alanına izinsiz müdahalede bulunulduğundan bahisle suç duyurusunda bulunulduğu, şüpheliler … ve … hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık ve imar kirliliğine neden olma suçlarından 14/12/2020 tarihli iddianamenin düzenlendiği, Ayvacık Asliye Ceza Mahkemesinin 10/11/2021 tarihli kararı ile, 3621 sayılı Kıyı Kanununa Muhalefet suçunun ve mühür bozma suçunun oluşup oluşmadığı yönünde yeterli araştırma yapılmadığından bahisle iddianamenin iadesine karar verildiği ve karara karşı Cumhuriyet savcısı tarafından itiraz yoluna başvurulduğu, Çanakkale 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/197 değişik iş nolu kararı ile de; suçun hukuki nitelendirilmesi nedeniyle iddianamenin iade edilemeyeceği, ancak taşınmazın II. Derece doğal sit alanında kalıp kalmadığına dair bağımsız bilirkişi incelemesi yapılmadığı, bu hususun suçun sübutuna doğrudan etki edeceği gerekçesi ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı CMK’nın 170/2. madde ve fıkrasında “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” denilmekte olup, aynı maddenin 3. fıkrasında iddianamede hangi hususların gösterileceği sayılmıştır. Aynı Kanunun 174/1. maddesinde ise hangi hallerde iddianamenin iadesine karar verileceği açıkça belirtilmiş olup, bu konuda mahkemenin takdir hakkı bulunmamakla birlikte 174/2. maddesinde “ Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.” denilmektedir. Ayrıca 5271 sayılı CMK’nın 83. ve devamı maddelerinde keşfin, kural olarak hakim ya da mahkemece, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı tarafından yapılacağı açıkça öngörülmüştür. Somut olayda; gecikmesinde sakınca bulunan bir halin söz konusu olmadığı, Cumhuriyet savcısı tarafından keşif yapılmamasının ve bilirkişi raporu hazırlanmamasının iddianamenin iadesi sebepleri arasında yer almadığı ve suçun hukukî nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği gözetilmeden, itirazın bu yönden de kabulü yerine, iddianamenin iadesi kararına itirazın reddine yönelik Çanakkale 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/05/2021 gün, 2021/197 değişik iş sayılı kararında bir isabet görülmemiş olup, Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen ihbarnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, Çanakkale 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 06/05/2021 gün, 2021/197 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, dosyanın mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 29/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.