Avukatın mesleki yükümlülüklerine aykırı davrandığını düşünen müvekkil veya üçüncü kişiler, avukatın kayıtlı olduğu baroya şikâyette bulunabilir. Şikâyet üzerine işleyen süreç, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nda (Av.K.) düzenlenen disiplin hükümlerine tabidir. Bu hükümler 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’la önemli ölçüde değiştirilmiştir. Bu yazıda disiplin şikâyetinin hangi hâllerde yapılabileceği, şikâyetin nasıl incelendiği, itiraz yolları ve zamanaşımı süreleri güncel metin esas alınarak açıklanmaktadır.
KISA CEVAP
- Şikâyet, avukatın kayıtlı olduğu baroya yapılır; baro yönetim kurulu en çok bir yıl içinde karar verir (Av.K. m. 141).
- Kovuşturmaya yer olmadığı kararına 15 gün içinde TBB Yönetim Kuruluna itiraz edilebilir (Av.K. m. 142).
- Disiplin kurulu kararlarına 30 gün içinde TBB Disiplin Kuruluna itiraz edilebilir (Av.K. m. 157).
- Eylemden itibaren 3 yıl geçmişse kovuşturma yapılamaz, 4,5 yıl geçmişse ceza verilemez (Av.K. m. 159).
- Disiplin süreci, ücret iadesi veya tazminat taleplerinden bağımsızdır.
Disiplin sorumluluğunun dayanağı
Av.K. m. 134’e göre avukatlara; avukatlık onur ve unvanına, savunma hakkının kutsallığının gerektirdiği saygı ve güvene veya özen ve doğruluk yükümlülüklerine uymayan hâl ve hareketlerinin tespit edilmesi üzerine, ihlalin niteliğine ve eylemin ağırlık derecesine göre Kanunda yazılı disiplin cezalarından biri verilir.
Disiplin cezaları
Av.K. m. 135’e göre disiplin cezaları uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarmadır. 7571 sayılı Kanun, her cezayı gerektiren eylemleri ayrı ayrı saymıştır. Müvekkil ilişkisine ilişkin başlıca örnekler şunlardır:
| Ceza | Müvekkil ilişkisine ilişkin örnek eylemler | Dayanak |
|---|---|---|
| Uyarma | Mazeretsiz olarak duruşmaya katılmamak; yapılan tahsilatı makul süre içinde icra dosyasına bildirmemek; dosya tutmamak | Av.K. m. 135/1-o, r, l |
| Kınama | Müvekkile davanın safhaları hakkında hak kaybına yol açacak şekilde bilgi vermemek; özen yükümlülüğünü ihlal ederek hak kaybına sebebiyet vermek; masraf aldığı hâlde dava açmamak veya masrafı iade etmemek; haklı sebep olmadan bırakılan iş için ücret istemek veya peşin ücreti iade etmemek; müvekkile ait para ve değerleri hapis hakkı sınırlarını aşacak şekilde vermemek; sır saklama yükümlülüğünü ihlal etmek | Av.K. m. 135/2-l, m, r, p, o, b |
| Para cezası | Görevini savsaklayarak veya kötüye kullanarak müvekkilinin zararına kendisine veya başkasına menfaat sağlamak | Av.K. m. 135/3-a |
| İşten çıkarma | Hâkim, savcı, arabulucu, bilirkişi gibi resmî bir sıfatla görev yaptığı işte avukatlık yapmak | Av.K. m. 135/4-c |
| Meslekten çıkarma | Kanunda sayılan suçlardan veya sahte vekâletname örneği onaylama suçundan mahkûm olmak | Av.K. m. 135/5-a |
Para cezası, yirmi bin Türk lirası ile iki yüz bin Türk lirası arasında belirlenir ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Av.K. m. 135/3). İşten çıkarma, üç aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere meslekî faaliyetten yasaklanmadır (Av.K. m. 135/4).
Hakkında disiplin cezası verilen avukatın, cezanın kesinleşmesinden itibaren beş yıl içinde disiplin cezası gerektiren yeni bir fiil işlemesi hâlinde, Kanunda öngörülen cezanın bir derece ağır olanı uygulanır (Av.K. m. 136).
Şikâyet nereye ve nasıl yapılır?
Disiplin kovuşturması, baro yönetim kurulunun vereceği bir kararla açılır (Av.K. m. 141/1). Yönetim kurulu; ilgilinin ihbar ve şikâyeti, Cumhuriyet savcısının isteği üzerine veya kendiliğinden harekete geçebilir. Bu nedenle şikâyet, avukatın kayıtlı olduğu baroya yapılır.
Kanun, şikâyetin belirli bir şekilde yapılmasını öngörmemektedir. Ancak yönetim kurulu delilleri toplayarak karar vereceğinden (Av.K. m. 141/3), şikâyete konu eylemin ve tarihinin somut olarak anlatılması ve varsa belgelerin eklenmesi incelemeyi kolaylaştırır.
Ön inceleme
Yönetim kurulu, şikâyet üzerine disiplin kovuşturması açılmasına esas olacak soruşturmayı kendi üyelerinden birine verebilir. Soruşturmacı üye delilleri toplar, gerekli gördüğü kişilerin ifadelerini yeminle de alabilir ve hakkında soruşturma yapılan avukatı dinledikten veya dinlemek için verilen süre dolduktan sonra raporunu yönetim kuruluna sunar. Yönetim kurulu, soruşturma amacıyla adli ve idari mercilerden bilgi ve belge isteyebilir (Av.K. m. 141/3).
Yönetim kurulu, ivedilikle ve her hâlde ihbar, şikâyet veya istek tarihinden itibaren en çok bir yıl içinde disiplin kovuşturması hakkında karar vermek zorundadır (Av.K. m. 141/2).
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
Baro yönetim kurulunun disiplin kovuşturmasına yer olmadığına dair kararına karşı, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde şikâyetçi veya Cumhuriyet savcısı tarafından Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kuruluna itiraz edilebilir (Av.K. m. 142/1). Süresinde itiraz edilmeyen karar kesinleşir (Av.K. m. 142/3).
Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu dosyayı inceleyerek şikâyeti incelemeye değer görürse önceki kararı kaldırır ve disiplin kovuşturması açılması için dosyayı baroya gönderir (Av.K. m. 142/2).
Kovuşturmaya yer olmadığı kararının konusuna giren eylemlerden dolayı yeniden inceleme yapılabilmesi, yeni delillerin bulunmasına ve kararın kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmemiş olmasına bağlıdır (Av.K. m. 143).
Disiplin kurulunda yargılama
Disiplin kovuşturması açılmasına karar verilirse dosya baro disiplin kuruluna gönderilir. Disiplin kurulu incelemeyi evrak üzerinde yapar; avukatın isteği veya kurulun gerek görmesi hâlinde inceleme duruşmalı yapılır. Duruşma gizlidir. Disiplin kurulu incelemeyi kararın kendisine gelişinden itibaren en geç bir yıl içinde sonuçlandırmak zorundadır (Av.K. m. 144).
Çağrıya uymayan avukatın gıyabında duruşma yapılır; ancak duruşmaya gelmemesi hâlinde duruşmanın gıyabında yapılacağının davetiyeye yazılması şarttır (Av.K. m. 145). Disiplin kurulu, delillerin gösterilme ve incelenme şeklini serbestçe takdir eder (Av.K. m. 146). Tanık ve bilirkişinin dinlenme yöntemi de kurulun takdirindedir; ancak bir olayın delili yalnızca bir tanığın şahsi bilgisinden ibaretse bu tanık her hâlde dinlenir (Av.K. m. 147). Kurullar, delilleri soruşturma ve duruşmadan edinecekleri kanıya göre serbestçe takdir eder (Av.K. m. 158/1).
Danıştay uygulaması: savunma hakkı
Disiplin soruşturması veya kovuşturması sonucunda tesis edilen işlemler idari işlem niteliğindedir ve bunlara karşı dava açılabilir (Av.K. m. 159/4). Danıştay 8. Dairesi, bir kararında daha önce verdiği bozma kararının gerekçesini açıklamıştır. Buna göre avukatın disiplin kovuşturmasının duruşmalı yapılmasını talep etmesine rağmen baro disiplin kurulunca duruşma yapılmaksızın, avukatın kendisini sözlü olarak ifade etme ve savunma hakkı kısıtlanarak verilen meslekten çıkarma cezası hukuka uygun bulunmamıştır (Danıştay 8. D., E. 2024/1141, K. 2025/8098, T. 03.11.2025). Daire aynı kararda bu tür bir bozmanın esasa ilişkin olmadığını, sözlü savunma alınarak yeniden işlem tesis edilebileceğini de belirtmiştir.
Karar, disiplin sürecinde şikâyet edilen avukatın usule ilişkin haklarının da güvence altında olduğunu göstermektedir.
Ceza davasıyla ilişkisi
Avukat hakkında başlamış ceza kovuşturması, disiplin işlemlerinin uygulanmasına engel olmaz. Ancak disiplin kararına konu eylemden dolayı ceza mahkemesinde dava açılmışsa disiplin kovuşturması ceza davasının sonuna kadar bekletilir (Av.K. m. 140/1-2).
Avukatların avukatlık görevinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlardan dolayı ceza soruşturması ise Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır (Av.K. m. 58/1). Ceza soruşturması ile disiplin şikâyeti birbirinden bağımsız iki ayrı yoldur.
Disiplin kurulu kararlarına itiraz
Baro disiplin kurulu kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı ve ilgililer, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kuruluna itiraz edebilir (Av.K. m. 157/1). Birlik Disiplin Kurulunun itiraz üzerine verdiği uyarma, kınama ve para cezasına ilişkin kararlar kesindir ve Adalet Bakanlığının onayına tabi değildir. Diğer kararlar Bakanlığın onayı veya iki ay içinde karar vermemesiyle kesinleşir (Av.K. m. 157/7).
Disiplin cezalarına ait kararlar kesinleşmedikçe uygulanamaz (Av.K. m. 160/1).
Zamanaşımı
Av.K. m. 159’a göre:
| Süre | Sonuç |
|---|---|
| Eylemden itibaren 3 yıl | Kovuşturma yapılamaz; yönetim kurulu işe el koymuşsa süre işlemez |
| Eylemden itibaren 4,5 yıl | Disiplin cezası verilemez |
| Eylem aynı zamanda suçsa ve suç için daha uzun zamanaşımı varsa | Ceza zamanaşımı süresi uygulanır |
| Ceza davasının sonucu beklenmişse | Kesinleşen mahkeme kararının baroya bildirilmesinden itibaren 1 yıl geçmekle ceza verme yetkisi düşer (7571 s. K. ile eklendi) |
| Disiplin işlemine karşı dava açılmışsa | Zamanaşımı kesilir; iptal kararının bildirilmesinden itibaren en geç 2 yıl içinde yeniden karar verilir (7571 s. K. ile eklendi) |
Bu süreler, şikâyetin gecikmeksizin yapılmasının önemini göstermektedir.
Disiplin şikâyeti ile ücret ve tazminat talebi farklıdır
Disiplin süreci, avukatın meslek kurallarına aykırı davranıp davranmadığını belirler ve sonunda bir disiplin cezası verilebilir. Bu süreç, müvekkilin ödediği ücretin iadesini veya uğradığı zararın tazminini sağlamaz. Ücret iadesi veya tazminat talepleri, avukatlık sözleşmesine ve Türk Borçlar Kanunu’nun vekâlete ilişkin hükümlerine dayanılarak genel mahkemelerde ileri sürülür. Örneğin avukatın haklı sebep olmaksızın işi bırakması hâlinde peşin alınan ücretin iadesi Av.K. m. 174/1’e dayanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Avukat hakkında şikâyet için süre var mı?
Eylemin üzerinden üç yıl geçmişse kovuşturma yapılamaz; dört buçuk yıl geçmişse disiplin cezası verilemez (Av.K. m. 159/1-2). Yönetim kurulunun işe el koyması üç yıllık süreyi durdurur.
Şikâyet reddedilirse ne yapılabilir?
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kuruluna itiraz edilebilir (Av.K. m. 142/1).
Şikâyetçi disiplin kurulu kararına itiraz edebilir mi?
Av.K. m. 157/1, disiplin kurulu kararlarına karşı Cumhuriyet savcısının ve ilgililerin otuz gün içinde Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kuruluna itiraz edebileceğini öngörür.
Disiplin cezası avukatın sicilinden silinir mi?
Meslekten çıkarma dışındaki cezalar, uygulanmalarından itibaren beş yıl geçtikten sonra disiplin kuruluna başvurularak sicilden silinebilir. Tekerrür uygulanarak verilen işten çıkarma cezaları bu imkânın dışındadır (Av.K. m. 160/2).
Sonuç
Avukat hakkındaki disiplin şikâyeti, avukatın kayıtlı olduğu baroya yapılır. Baro yönetim kurulu bir yıl içinde kovuşturma hakkında karar verir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına 15 gün, disiplin kurulu kararlarına 30 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edilebilir. 7571 sayılı Kanun’la disiplin cezalarını gerektiren eylemler ayrıntılı olarak sayılmış ve zamanaşımı hükümleri genişletilmiştir. Disiplin süreci, ücret iadesi veya tazminat taleplerinden bağımsızdır. Somut bir uyuşmazlığın değerlendirilmesi için hukuki destek alınması yararlı olur.
İlgili yazılar: Avukat Dava Sonucunu Garanti Edebilir mi?, Avukat Azli: Avukat Değiştirmek Mümkün mü?, Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir?, KTK 47/1-a Cezası 2026: Polis Uyarısına Uymama ve Kusur, Savcılığa Şikâyet Dilekçesi Örneği ve Yazım Esasları (2026)
Mevzuat: 1136 sayılı Avukatlık Kanunu.
Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.