Boşanma Davası Masrafları ve Avukatlık Ücreti

Boşanma davasının masrafları üç ana kalemden oluşur: devlete ödenen harçlar, tebligat, tanık ve bilirkişi gibi işlemler için yatırılan gider avansı ve avukatla takip edilen davalarda avukatlık ücreti. Boşanma davası para ile ölçülemeyen bir dava olduğundan maktu harca tabidir; ancak davada maddi ve manevi tazminat veya mal paylaşımı gibi para alacakları da isteniyorsa bu talepler için nispi harç ödenir. Anlaşmalı boşanmanın masrafı, tanık ve bilirkişi gerektirmediği için çekişmeli boşanmaya göre belirgin biçimde düşüktür. Bu yazıda masraf kalemleri, 2026 yılı harç tutarları, avukatlık ücretinin belirlenmesi ve yargılama sonunda masrafların kime yükletileceği ele alınmaktadır.

Kanun metni

Harçlar

Maktu harçlar

Boşanma talebi para ile ölçülemediğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca maktu harca tabidir. Dava açılırken iki harç ödenir:

• Başvurma harcı: Asliye mahkemesi düzeyindeki aile mahkemelerinde 2026 yılı için 732,00 TL.
• Peşin karar ve ilam harcı: Maktu olarak 732,00 TL.

Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Davaya vekil ile katılınıyorsa vekâletname suret harcı ve baro pulu gibi küçük kalemler de eklenir.

Nispi harçlar

Boşanma davasıyla birlikte maddi ve manevi tazminat istenirse, bu talepler para alacağı olduğundan nispi harca tabidir. Nispi harç, talep edilen tutar üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanır; bunun dörtte biri dava açılırken peşin ödenir, kalanı karar sırasında tahsil edilir. Örneğin 200.000 TL manevi tazminat istenirse, nispi harcın tamamı yaklaşık 13.662 TL, dava açılırken ödenecek peşin kısmı ise yaklaşık 3.415 TL’dir.

Uygulamada tazminat talebinin baştan yüksek gösterilmesi, harç yükünü artırır. Bu nedenle tazminat miktarının makul belirlenmesi veya miktarı yargılama sırasında belirlenecek talepler için kısmi dava yolunun seçilmesi önemlidir. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m. 107, 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır; bu tür taleplerde dava alacağın bir kısmı üzerinden açılır ve talep tahkikatın sona ermesine kadar bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m. 109/4). Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin alacaklar (katılma alacağı, değer artış payı) da nispi harca tabidir ve genellikle ayrı bir davayla istenir.

Boşanma davası içinde istenen nafakalar bakımından harç uygulaması, karar aşamasında hükmedilen nafakanın niteliğine göre değerlendirilir. Boşanmadan sonra ayrı olarak açılan nafaka ve artırım davalarında ise harç, talep edilen nafakanın veya artışın bir yıllık tutarı üzerinden hesaplanır. Bu konu Nafaka Artırım Davası: Şartları, ÜFE Artışı ve Yargılama Süreci yazımızda anlatılmıştır.

Gider avansı

Gider avansı, harç dışındaki yargılama işlemlerinin karşılanması için mahkeme veznesine yatırılan paradır. Boşanma davasında gider avansı şu işlemler için kullanılır:

• Dava dilekçesinin ve duruşma davetiyelerinin tebliği.
• Tanıklara ödenecek ücret ve yol giderleri.
• Sosyal inceleme raporu (pedagog veya sosyal çalışmacı) ücreti.
• Gerektiğinde bilirkişi incelemesi (mal paylaşımında değer tespiti gibi).
• Müzekkere ve yazışma giderleri.

Gider avansının tutarı mahkemeden mahkemeye değişir ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesine göre belirlenir. Çekişmeli boşanmada tanık sayısı ve sosyal inceleme gibi işlemler arttıkça mahkeme ek avans isteyebilir. Belirli bir delil için istenen avans süresinde yatırılmazsa o delil toplanmaz. Avansın yetersiz olduğu dava sırasında anlaşılırsa mahkeme eksikliğin tamamlanması için iki haftalık kesin süre verir (HMK m. 120/2); gider avansı dava şartı olduğundan, eksiklik bu süre içinde tamamlanmazsa dava usulden reddedilebilir (HMK m. 114-115). Hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avans kendiliğinden iade edilir (HMK m. 333).

Avukatlık ücreti

Sözleşme ve asgari ücret

Avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil arasında yapılan sözleşmeyle serbestçe belirlenir. Ancak ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve her yıl Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde (AAÜT) öngörülen tutarın altında olamaz. 3/11/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026-2027 tarifesinde aile mahkemelerinde görülen davalar, asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete tabidir; bu tutar 62.000 TL’dir. Güncel tutarlar Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2026-2027 yazımızda ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Bunun yanında baroların yayımladığı tavsiye niteliğindeki ücret tarifeleri de ücretin belirlenmesinde yol göstericidir.

Ücreti etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:

• Davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi olduğu.
• Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi taleplerin sayısı ve karmaşıklığı.
• Tanık sayısı ve beklenen duruşma sayısı.
• Kanun yolu aşamalarının ücret kapsamına girip girmediği.

Avukatlık ücretinin belirlenmesi Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir? Ücret Sözleşmesi ve Sınırlar yazımızda anlatılmıştır.

Karşı taraf vekâlet ücreti

Avukatla takip edilen davada mahkeme, lehine karar verilen taraf yararına, AAÜT’ye göre hesaplanan vekâlet ücretine hükmeder (HMK m. 330). Bu ücret, davayı kaybeden tarafın ödediği ve kazanan tarafın avukatına ait olan bir ücrettir. Boşanma davasında hem boşanma talebi için maktu vekâlet ücretine hem de kabul edilen tazminat tutarı üzerinden nispi vekâlet ücretine hükmedilebilir. Karşı taraf vekâlet ücreti hakkında Davayı Kaybeden Karşı Tarafın Avukatlık Ücretini Öder mi? yazımızda ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Yargılama giderlerini kim öder?

Dava açılırken harç ve avansı davacı öder. Dava sonunda ise mahkeme yargılama giderlerinin kime yükletileceğine kendiliğinden karar verir (HMK m. 332). Kural, giderlerin aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilmesidir (HMK m. 326/1). Boşanma davalarında ise durum çoğu zaman tek yönlü değildir:

• Asıl ve karşı dava birlikte kabul edilip boşanmaya karar verilirse, mahkeme giderleri tarafların haklılık durumuna göre paylaştırabilir.
• Davacının boşanma talebi kabul, maddi tazminat talebi kısmen kabul edilirse, giderler haklılık oranına göre paylaştırılır (HMK m. 326/2). Anayasa Mahkemesi, 25/12/2024 tarihli ve E.2024/29, K.2024/226 sayılı kararıyla bu kuralı manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir; bu nedenle manevi tazminat talebinin kısmen kabulü, yargılama giderlerinin haklılık oranına göre paylaştırılması sonucunu doğurmaz.
• Dava reddedilirse, yargılama giderleri ve davalı lehine vekâlet ücreti davacıya yükletilir.
• Davadan feragat eden taraf, aleyhine hüküm verilmiş gibi giderlerden sorumlu tutulur (HMK m. 312).

Anlaşmalı boşanmada eşler protokolde yargılama giderlerinin kimin üzerinde bırakılacağını ve birbirlerinden vekâlet ücreti talep etmeyeceklerini kararlaştırabilir. Uygulamada en sık kullanılan hüküm, “yargılama giderlerinin yapan taraf üzerinde bırakılması ve tarafların birbirinden vekâlet ücreti talep etmemesi” şeklindedir.

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma masraf karşılaştırması

Anlaşmalı boşanma:

• Başvurma ve peşin karar harcı.
• Sınırlı tebligat gideri.
• Tanık, bilirkişi ve sosyal inceleme gideri genellikle yoktur.
• Tek duruşma nedeniyle avukatlık ücreti daha düşüktür.

Çekişmeli boşanma:

• Başvurma ve peşin karar harcı.
• Tazminat talebi varsa nispi harç.
• Tanık ücretleri, sosyal inceleme raporu ve gerekirse bilirkişi ücreti.
• Uzun süren yargılama ve kanun yolu aşamaları nedeniyle daha yüksek avukatlık ücreti.
• Kanun yolunda istinaf ve temyiz başvuru harçları.

Anlaşmalı boşanmanın şartları Anlaşmalı Boşanma Şartları ve Protokolde Yer Alması Gerekenler yazımızda anlatılmıştır.

Kanun yolu masrafları

Karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran taraf, başvuru harcı, maktu veya nispi karar harcı ve dosyanın üst mahkemeye gönderilmesi için gider avansı öder. 2026 yılında istinaf başvuru harcı, tarifede ilk derece mahkemesindeki başvurma harcından daha yüksek bir tutar olarak belirlenmiştir. Tazminat talebi reddedilen veya kısmen kabul edilen taraf kanun yoluna başvurursa, itiraz edilen tutar üzerinden nispi harç hesaplanır. Kanun yolu aşamasında avukatlık ücreti de çoğu zaman ayrıca kararlaştırılır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin kararına karşı başvuru yapılıp yapılmayacağı değerlendirilirken, ek masraflar ile başvurunun sonucu değiştirme ihtimali birlikte göz önünde tutulmalıdır. İstinaf ve temyiz süreci Boşanma Davasında İstinaf ve Temyiz: Karar Verildikten Sonra Süreç Nasıl İşler? yazımızda anlatılmıştır.

Adli yardım

Kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olan kişiler adli yardımdan yararlanabilir (HMK m. 334). Adli yardım kabul edilirse harç ve gider avansı geçici olarak devlet tarafından karşılanır; dava sonunda bu giderler haksız çıkan taraftan tahsil edilir. Avukatlık ücretini karşılayamayan kişiler ise baroların adli yardım bürolarına başvurarak ücretsiz avukat talep edebilir. Bu konu Ücretsiz Avukat Nasıl Alınır? Baro ve Mahkeme Adli Yardımı yazımızda anlatılmıştır.

Yargıtay kararlarında boşanma davası masrafları

Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti, boşanma davalarında temyiz konusu yapılan ve sık bozma sebebi oluşturan kalemlerdir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin kararları, giderlerin ve vekâlet ücretinin hangi davada ve hangi taraf lehine hükmedileceğine ilişkin açık ölçütler ortaya koymaktadır.

Vekâlet ücreti davanın kabulüne veya reddine göre belirlenir

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2018/1467 E., 2018/13182 K. sayılı ve 20.11.2018 tarihli kararında, karşılıklı açılan boşanma davalarının her ikisi de kabul edildiğinde vekâlet ücretinin nasıl belirleneceğini şöyle açıklamıştır:

Bu ilkenin sonucu olarak, karşılıklı davaların ikisi de kabul edildiğinde her taraf, yalnızca kendi kabul edilen davası için vekâlet ücreti alır; aynı dava için iki tarafa birden vekâlet ücreti verilmez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2016/13722 E., 2018/4018 K. sayılı ve 28.03.2018 tarihli kararında da, karşılıklı davaların kabulüne karar verildiği hâlde davası kabul edilen erkek yararına maktu vekâlet ücreti takdir edilmemesi ve yargılama giderlerinin onun üzerinde bırakılması bozma sebebi sayılmıştır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2013/24142 E., 2013/28172 K. sayılı ve 02.12.2013 tarihli kararında ise, her iki boşanma davası kabul edilmişken her iki davanın yargılama giderlerinin yalnızca bir taraftan alınması ve her iki dava için tek taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Reddedilen karşı dava için de vekâlet ücreti verilir

Karşılıklı davalardan biri kabul, diğeri reddedildiğinde, davası reddedilen taraf karşı tarafın vekâlet ücretini öder. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2021/7776 E., 2021/8824 K. sayılı ve 25.11.2021 tarihli kararında, kadının davasının kabulü ve erkeğin davasının reddi hâlinde, erkeğin reddedilen davası yönünden kadın yararına vekâlet ücretine hükmedilmemesi hatalı bulunmuştur. Bu nedenle karşı dava açmayı düşünen eş, davasının reddi hâlinde karşı tarafın maktu vekâlet ücretini ödeyeceğini de hesaba katmalıdır.

Reddedilen tazminat miktarı üzerinden nispi vekâlet ücreti

Tazminat taleplerinin kısmen reddi de mali sonuç doğurur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2022/9649 E., 2022/10632 K. sayılı ve 20.12.2022 tarihli kararında, boşanmadan sonra açılan TMK m. 174 kapsamındaki maddi ve manevi tazminat davasının kısmen kabul edilmesi hâlinde, reddedilen miktar üzerinden davalı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu karar, tazminat miktarının gerçekçi belirlenmesinin yalnızca harç yükü bakımından değil, kısmen ret hâlinde ödenecek vekâlet ücreti bakımından da önem taşıdığını göstermektedir.

Aynı talep için iki kez vekâlet ücretine hükmedilemez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/8875 E., 2024/3947 K. sayılı ve 28.05.2024 tarihli kararında, erkeğin davasında manevi tazminat istemi bulunmadığı hâlde bu talep gerekçe gösterilerek kadın aleyhine ikinci kez maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi usul ve kanuna aykırı bulunmuştur.

Boşanma davası açmadan istenen tazminat

Boşanmanın eki niteliğindeki tazminatın, boşanma davası açılmadan istenmesi de mali risk doğurur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/296 E., 2023/3035 K. sayılı ve 07.06.2023 tarihli kararında, evlilik birliği devam ederken boşanma davası açmadan boşanmanın eki niteliğinde manevi tazminat talep eden kadının bu talebinde haksız olduğu belirtilmiş; HMK m. 331/1 uyarınca davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin belirlenmesi gerektiği ve erkek lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Bu nedenle TMK m. 174 kapsamındaki tazminat talepleri, ya boşanma davasıyla birlikte ya da boşanma kesinleştikten sonra ve TMK m. 178’deki süre içinde ayrı bir davayla ileri sürülmelidir.

Örnek olay

O, şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davası açar ve 300.000 TL maddi tazminat ister. Dava açılırken başvurma harcını, peşin karar harcını, maddi tazminat talebi için nispi harcın dörtte birini ve gider avansını yatırır. Yargılama sırasında dört tanık dinlenir ve çocuk için sosyal inceleme raporu alınır; mahkeme ek gider avansı ister.

Mahkeme boşanmaya karar verir, P’yi daha ağır kusurlu bulur ve O lehine 150.000 TL maddi tazminata hükmeder. Tazminat talebinin yarısı kabul edildiğinden, yargılama giderleri haklılık oranına göre paylaştırılır. O lehine boşanma talebi için maktu, kabul edilen tazminat için nispi vekâlet ücretine; P lehine ise reddedilen tazminat kısmı için vekâlet ücretine hükmedilir. Kalan nispi harç P’den tahsil edilir. Hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avans O’ya iade edilir.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Boşanma davası açmadan önce harç, gider avansı ve avukatlık ücreti için bir bütçe belirlenmeli; tazminat talebinin miktarı, nispi harç ve kaybedilme hâlinde karşı taraf vekâlet ücreti riski birlikte değerlendirilmelidir. Eşler anlaşabiliyorsa, anlaşmalı boşanma masrafları belirgin biçimde azaltır. Ödeme gücü yoksa adli yardım talebi dava dilekçesiyle birlikte yapılabilir.

Mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 120, 312, 323-334; 492 sayılı Harçlar Kanunu ve (1) sayılı Tarife; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (RG 3/11/2026); 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166, 174-175.

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.