Tahdit Kodları Listesi: Yabancılara Konulan Ç, G, N ve V Kodlarının Anlamı, Süresi ve Kaldırılması

Türkiye’de yaşayan veya Türkiye’ye gelmek isteyen yabancıların önemli bir kısmı, hakkında bir “tahdit kodu” bulunduğunu ancak havalimanında geri çevrildiğinde, ikamet izni başvurusu reddedildiğinde ya da geri gönderme merkezine götürüldüğünde öğrenir. Tahdit kodu, Göç İdaresi Başkanlığı ve kolluk birimlerinin kullandığı veri sistemlerinde yabancının kaydına işlenen ve giriş, ikamet veya vize işlemlerini kısıtlayan idari bir şerhtir. Kodların büyük bölümü giriş yasağı sonucunu doğurur; bir kısmı ise yalnızca girişin ön izne bağlandığını gösterir.

Kodların anlamını gösteren resmî bir liste yayımlanmamıştır. Aşağıdaki açıklamalar idari uygulamaya, mahkeme kararlarına ve yabancılar hukuku alanındaki yerleşik bilgilere dayanır. Somut bir dosyada kodun hangi gerekçeyle, hangi tarihte ve ne kadar süreyle konulduğu ancak idareden alınacak bilgiyle kesinleşir. Bu sayfa, her kod için ayrıca hazırlanan ayrıntılı yazılara yönlendiren bir başlangıç rehberidir.

Kanun metni

Kanunda “Genel Müdürlük” olarak geçen birim bugün Göç İdaresi Başkanlığıdır. Kanunun 7. maddesi ise sınır kapısında geri çevrilecek yabancıları düzenler ve hakkında giriş yasağı bulunanları bu kişiler arasında sayar. Bu nedenle giriş yasağı ile sınırda geri çevrilme farklı işlemler olmakla birlikte uygulamada aynı kayıttan doğar.

Tahdit kodu nedir, nasıl konulur?

Tahdit kodu, yabancının kimlik ve pasaport bilgileriyle eşleştirilmiş bir kayıt notudur. Kod; Göç İdaresi Başkanlığı, il göç idaresi müdürlükleri, sınır kapılarındaki emniyet birimleri veya istihbari bilgi sağlayan kurumların bildirimi üzerine işlenebilir. Sınır dışı etme kararı verilen yabancı hakkında giriş yasağı kanun gereği konulur (m. 9/2). Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı gerekçesiyle konulan yasaklarda ise idarenin takdir yetkisi bulunur (m. 9/1).

Kodun konulduğu çoğu zaman yabancıya ayrıca tebliğ edilmez. Yabancı kodu; vize başvurusunun reddinde, ikamet izni başvurusunda, sınır kapısında, nüfus veya tapu işlemlerinde ya da kolluk kontrolünde öğrenir. Yurt dışındaki kişilere ayrıca bir bildirim yapılması da çoğu zaman mümkün olmaz. Bu durumda dava süresi, kişinin kodu ve dayanağını öğrendiği tarihten başlar.

Kod aileleri ve genel anlamları

Kodların başındaki harf, kaydın türünü gösterir. Aynı harf grubundaki kodlar arasında da önemli farklar vardır.

Ç kodları (sınır dışı ve ihlal kodları): Vize veya ikamet ihlali, sınır dışı etme kararı, yasa dışı giriş veya çıkış, adli işlem, kaçak çalışma ve ödenmemiş idari para cezası gibi olaylarda kullanılır. Süre çoğunlukla belirlidir ve ihlalin niteliğine göre üç ay ile beş yıl arasında değişir.

G kodları (genel güvenlik kodları): Kamu güvenliği veya millî güvenlik açısından sakıncalı görülen yabancılar için kullanılır. G-87 genel güvenlik kodu, G-26 yasa dışı örgüt faaliyetleri, G-78 ve G-89 gibi kodlar ise farklı güvenlik gerekçeleri için işlenir. Bu kodlarda süre çoğu zaman belirtilmez ve kod idare kaldırıncaya veya mahkeme iptal edinceye kadar sürer.

N kodları (ön izin kodları): N-82 en bilinen örnektir ve yabancının girişinin ilgili makamın ön iznine bağlandığını gösterir. Biçimsel olarak giriş yasağı değildir, ancak izin alınmadıkça vize ve ikamet başvuruları reddedildiği için fiilen yasak gibi işler.

V ve O kodları: İkamet izni iptali, adres bildirimi yükümlülüğünün ihlali, uluslararası veya geçici koruma statüsüyle ilgili kayıtlar için kullanılır.

Sık karşılaşılan kodlar tablosu

Aşağıdaki listede her kodun uygulamada bilinen anlamı ve ayrıntılı yazısı yer almaktadır. Süreler, kodun konulduğu olaya göre değişebileceği için bilgi amaçlıdır.

• Ç-101, Ç-102, Ç-103, Ç-104, Ç-105: Vize, vize muafiyeti, ikamet veya çalışma izni süresinin aşılması; sırasıyla üç ay, altı ay, bir yıl, iki yıl ve beş yıl giriş yasağı.
• Ç-113: Türkiye’ye yasa dışı giriş veya Türkiye’den yasa dışı çıkış ya da buna teşebbüs.
• Ç-114: Hakkında adli işlem yapılan, soruşturma veya kovuşturma geçiren yabancılar.
• Ç-116: Genel ahlak, kamu düzeni veya kamu sağlığı bakımından sakıncalı görülen ya da geçimini meşru olmayan yollardan sağladığı değerlendirilen yabancılar.
• Ç-117, Ç-118, Ç-119: İzinsiz (kaçak) çalışma, ikamet izni iptali ve kaçak çalışma nedeniyle verilen idari para cezasının ödenmemesi.
• Ç-138: Giriş yasağına rağmen ısrarla Türkiye’ye girmeye çalışan yabancılar (“inat yolcu”).
• Ç-141: Uluslararası güvenlik açısından sakıncalı görülen yabancılar.
• Ç-149: Kamu güvenliği açısından sakıncalı görülen, çoğunlukla sınır kapısında tespit edilen yabancılar.
• Ç-152: Girişi ihtiyaten, yani tedbir amacıyla engellenen yabancılar.
• G-26: Yasa dışı örgüt faaliyeti yürüttüğü veya bu faaliyetlerle bağlantılı olduğu değerlendirilen yabancılar.
• G-87: Genel güvenlik kodu; kamu güvenliği bakımından tehdit oluşturduğu değerlendirilen yabancılar. Ayrıntısı Turkey Entry Ban Codes rehberimizde yer almaktadır.
• N-82: Girişin ön izne bağlanması. Ayrıntısı İngilizce rehberimizde yer almaktadır.
• Ç-120 ve Ç-135: Vize veya ikamet ihlali nedeniyle verilen idari para cezasının ya da kanuna aykırılık nedeniyle verilen cezanın ödenmemesi hâlinde konulduğu bilinen kodlardır.
• Ç-137: Türkiye’yi terke davet edildiği hâlde verilen süre içinde ülkeyi terk etmeyen yabancılar için kullanıldığı bilinen koddur.

Giriş yasağının süresi nasıl belirlenir?

Kanun yalnızca üst sınırı belirler: beş yıl ve ciddi tehdit hâlinde on yıla kadar uzatma. Bu sınırın altında hangi sürenin uygulanacağı idarenin takdirindedir. Vize ve ikamet ihlallerinde uygulama, ihlal süresine ve ihlalin yabancının kendi başvurusuyla mı yoksa idarenin tespitiyle mi ortaya çıktığına göre şekillenir. İhlal süresi kısa olan ve ülkeden kendiliğinden çıkmak için başvuran yabancılara daha kısa yasak uygulanır veya hiç yasak konulmayabilir. YUKK m. 9/4, vize veya ikamet izni süresi sona erdikten sonra ülkeden çıkmak üzere valiliğe başvuran yabancılar hakkında giriş yasağı kararı alınmayabileceğini düzenler. Aynı maddenin beşinci fıkrası, Türkiye’yi terke davet edilip süresi içinde ülkeyi terk edenler için de aynı imkânı tanır.

Sınır dışı edilen yabancılar için giriş yasağı süresi ülkeden çıkış tarihinden işlemeye başlar. Süre dolduğunda kod çoğu zaman sistemden kendiliğinden düşer; ancak ödenmemiş idari para cezası, harç veya sınır dışı masrafı bulunması hâlinde ayrı bir kod devreye girebilir. Bu yüzden süre dolduktan sonra da seyahatten önce kaydın kontrol edilmesi gerekir.

Tahdit kodu nasıl öğrenilir?

Kodun varlığı ve türü şu yollarla öğrenilebilir:

• Sınır kapısında geri çevrilen yabancıya düzenlenen giriş reddi tutanağı veya bildirim formu,
• Sınır dışı etme kararı ve ekindeki giriş yasağı bilgisi,
• İkamet izni başvurusunun reddine ilişkin yazı,
• Göç İdaresi Başkanlığına veya il göç idaresi müdürlüğüne verilecek dilekçeyle bilgi talebi,
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 11 uyarınca kişisel verilere erişim talebi.

Yurt dışındaki yabancı, Türk konsolosluğunda veya apostilli noter onayıyla vereceği vekaletname ile Türkiye’deki bir avukatı bu işlemler için yetkilendirebilir. İdarenin cevabında kodun adı, konulma tarihi, dayanağı ve süresi istenmelidir. Millî güvenlik gerekçesine dayanan kayıtlarda bilgi verilmesinden kaçınılabilir; bu durumda dava aşamasında mahkemeden idarenin dayandığı belgelerin istenmesi gerekir.

Tahdit kodu nasıl kaldırılır?

İdari başvuru

YUKK m. 9/6 uyarınca Göç İdaresi Başkanlığı giriş yasağını kaldırabilir veya yasak saklı kalmak kaydıyla yabancının belirli bir süre için Türkiye’ye girişine izin verebilir. Başvuru, kodun dayanağının ortadan kalktığını (ceza davasında beraat, para cezasının ödenmesi, ikamet izninin yeniden verilmesi gibi) ya da yasağın orantısız olduğunu gösteren belgelerle yapılmalıdır. Türk vatandaşı eş veya çocuk, Türkiye’de süren tedavi, mülkiyet, ticari faaliyet ve görülmekte olan dava gibi bağlar başvurunun gücünü artırır.

Özel meşruhatlı vize

Hakkında giriş yasağı bulunan yabancı, yurt dışındaki Türk temsilciliğine başvurarak belirli bir amaçla ve sınırlı süreyle giriş izni içeren vize talep edebilir. Bu yol, yasağı kaldırmaz; m. 9/6’daki “yasak saklı kalmak kaydıyla girişe izin” yetkisinin uygulamadaki karşılığıdır. Duruşmaya katılma, aile ziyareti, tedavi veya iş görüşmesi gibi somut bir amaç belgelenmelidir.

İptal davası

İdari başvuru reddedilirse veya otuz gün içinde cevap verilmezse (İYUK m. 10, zımni ret) ya da doğrudan kodun kendisine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava süresi, işlemin tebliğinden veya kişinin kodu ve dayanağını öğrendiği tarihten itibaren altmış gündür (İYUK m. 7). Mahkeme, idareden kodun dayanağını oluşturan bilgi ve belgeleri ister (İYUK m. 20). Somut olguya dayanmayan, yalnızca “güvenlik” veya “kamu düzeni” ifadesiyle kurulan işlemler, idari yargıda yerleşik içtihat uyarınca gerekçe ve sebep yönünden denetlenir. Aile hayatına saygı hakkı (Anayasa m. 20, AİHS m. 8) orantılılık değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınır.

Sınır dışı etme kararıyla ilişkisi

Kod bir sınır dışı etme kararına dayanıyorsa önce o kararın hukuki durumu belirlenmelidir. Sınır dışı etme kararına karşı yedi günlük dava süresi kaçırılmışsa karar kesinleşir; ancak giriş yasağının süresi ve devamı ayrıca dava konusu yapılabilir. Yedi günlük dava ve idari gözetim için Deport Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği yazımıza bakılabilir.

Yargı kararlarında tahdit kodu

Tahdit kodu davalarında temyiz incelemesi Danıştay 10. Dairesinde yapılır; aile hayatına etkisi bulunan dosyalar ise bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesinin önüne de gelmektedir. Kararlardan çıkan ortak ölçüt, idarenin güvenlik gerekçesine dayanmasının tek başına yeterli olmadığı, gerekçenin somut bilgi ve belgeyle desteklenmesi gerektiğidir.

Yalnızca bir listede adın geçmesi yeterli değildir

Danıştay, G-87 koduyla giriş yasağı konulan bir yabancı hakkında, dayanak olarak gösterilen emniyet yazısında yalnızca çatışma bölgelerine geçişte Türkiye’yi güzergâh olarak kullananlar listesinde davacının adının bulunduğunu, buna karşılık davacıya isnat edilen eyleme ilişkin somut bir bilgi sunulmadığını tespit etmiş ve yasağı hukuka aykırı bulmuştur.

Bu karar, güvenlik kodlarına karşı açılan davalarda mahkemenin idareden kodun dayanağını istemesinin neden önemli olduğunu göstermektedir. İdare gizli belgeye dayandığını belirtse bile mahkeme bu belgeleri inceleyebilir; belge sunulmazsa işlemin sebep unsuru ispatlanmamış sayılabilir.

Giriş yasağı ile sınır dışı etme davaları arasındaki bağlantı

G-87 kaydı nedeniyle hem giriş yasağı konulan hem de YUKK m. 54/1-d uyarınca sınır dışı etme kararı verilen yabancılar, iki işleme karşı farklı idare mahkemelerinde dava açmak zorunda kalabilir. Danıştay bu durumlarda bağlantı istemlerini İYUK m. 38 çerçevesinde incelemektedir (Danıştay 10. Daire, E. 2023/6577, K. 2023/9107, T. 27.12.2023). Giriş yasağına karşı dava Göç İdaresi Başkanlığının merkezinin bulunduğu Ankara’da, sınır dışı etme kararına karşı dava ise kararı veren valiliğin bulunduğu yerde açılır; davaların birbirinden habersiz yürümesi çelişkili kararlara yol açabileceğinden bağlantı talebinde bulunulması yararlı olabilir.

Aile hayatına saygı hakkı ve ölçülülük

Anayasa Mahkemesi, Türk vatandaşı eş ve çocukları bulunan yabancılar hakkındaki giriş yasaklarında idari ve yargısal kararların, kamu düzeni ve güvenliğine ilişkin kamusal yarar ile kişinin aile hayatı arasında bir dengeleme yapmasını aramaktadır. Bölge idare mahkemesinin başvurucunun esaslı itirazlarını değerlendirmediği bir dosyada aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, haksız giriş yasağı nedeniyle uğranılan zararın tazmini için açılan davanın reddedildiği bir başvuruda da başvurucunun Türkiye’de mevcut bir aile hayatı bulunduğunu kabul ederek ihlal kararı vermiştir (Anayasa Mahkemesi, B. No. 2021/17696, T. 05.11.2025). Bu nedenle kodun kaldırılmasından sonra, yasak süresince uğranılan zararlar için İYUK m. 12 ve 13 çerçevesinde tam yargı davası da gündeme gelebilir. İşlemden doğan zararda tam yargı davası iptal davasıyla birlikte veya iptal kararının tebliğinden sonra açılabilir (İYUK m. 12); idari eylemden doğan zararda ise eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulması, istemin reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi üzerine dava açılması gerekir (İYUK m. 13).

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Kodu öğrendikten sonra idareye defalarca dilekçe vermek ve altmış günlük dava süresini kaçırmak. Aynı konuda tekrarlanan başvurular dava süresini yeniden başlatmaz.
• Sınır dışı etme kararına karşı yedi günlük süreyi, giriş yasağına ilişkin altmış günlük süreyle karıştırmak.
• Kodun dayanağını öğrenmeden dava açmak ve dilekçeyi genel ifadelerle sınırlı tutmak. Dava dilekçesinde mahkemeden idarenin dayandığı belgelerin getirtilmesi açıkça istenmelidir.
• Türk vatandaşı eş ve çocuk, Türkiye’deki mülk ve ticari bağlar gibi aile ve özel hayata ilişkin olguları dava aşamasında belgelememek. Ölçülülük değerlendirmesi bu belgelere dayanır.
• Yasak saklı kalmak üzere verilen giriş izniyle gelen yabancının izin süresini aşması. Bu durum yeni bir ihlal kaydına ve daha uzun süreli yasağa yol açabilir.

Yapılmaması gerekenler

Giriş yasağı bulunduğu hâlde farklı pasaportla, farklı isimle veya yasa dışı yollarla Türkiye’ye girmeye çalışmak yeni bir ihlaldir. Bu girişim, YUKK m. 54/1-ı uyarınca sınır dışı etme sebebidir ve Ç-138 gibi daha ağır kodların konulmasına yol açar. Biyometrik veriler sınır kapısında eşleştirildiği için yeni pasaport kaydı silmez. Ayrıca kodu kaldırma başvurusu sırasında gerçek dışı bilgi verilmesi, m. 54/1-c kapsamında ayrı bir sınır dışı sebebi oluşturur.

Örnek olay

Turistik vizeyle gelen bir yabancı, Türk vatandaşıyla evlendikten sonra aile ikamet izni başvurusunu geciktirir ve vize süresini dört ay aşar. Çıkışta idari para cezasını öder ve hakkında Ç-103 kodu konulduğunu öğrenir. Eşinin Türkiye’de yaşadığını, evlilik belgesini ve cezanın ödendiğini gösteren dekontla Göç İdaresi Başkanlığına başvurur, ayrıca konsolosluktan meşruhatlı vize ister. Başvurunun reddi hâlinde, yasağın aile hayatına orantısız müdahale oluşturduğu gerekçesiyle altmış gün içinde iptal davası açılabilir.

Sıkça sorulan sorular

Başvuru hazırlanırken

Önce kodun adı, konulma tarihi ve dayanağı yazılı olarak öğrenilmeli, ardından kodun bir sınır dışı kararına mı yoksa bağımsız bir giriş yasağına mı dayandığı tespit edilmelidir. Altmış günlük dava süresi öğrenme tarihinden işlediği için idareye verilecek cevabın tarihi saklanmalıdır. Konunun İngilizce anlatımı için Turkey Entry Ban Codes, sınır dışı süreci için Deportation from Turkey ve ikamet izinleri için Uzun Dönem İkamet İzni yazılarımıza bakılabilir.

Mevzuat: 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.