Av. Emrah Karatay
İdari yargıda kazanılan bir davanın sonunda mahkeme, davalı idareyi davacı lehine yargılama giderlerini ve karşı vekâlet ücretini ödemeye mahkûm eder. Ancak bu tutarlar idare tarafından kendiliğinden ödenmez. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m. 28/2’ye göre hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin idareye yazılı olarak bildireceği banka hesabına ödenir. Bu nedenle tahsil süreci, idareye verilecek bir başvuru dilekçesiyle başlar. Başvuru yapılmadan doğrudan icra takibi başlatılması, takibin iptaline ve takip masraflarının alacaklıya kalmasına yol açabilir.
Bu yazıda idareye vekâlet ücreti başvurusunun hukuki dayanağı, dilekçenin içeriği, ödeme yapılmazsa izlenecek yol ve bir dilekçe örneği yer almaktadır. Karşı vekâlet ücretinin kime ait olduğu “Karşı Vekâlet Ücreti Kime Aittir“, 2026-2027 tarifesi ise “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2026-2027” yazılarımızda anlatılmıştır.
KISA CEVAP
- İdare, yargı kararlarının gereğini kararın tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYUK m. 28/1).
- Vekâlet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin idareye yazılı olarak bildireceği banka hesabına yatırılır (İYUK m. 28/2).
- Bu nedenle önce idareye banka hesabını bildiren yazılı başvuru yapılmalıdır; başvurusuz icra takibi sorun doğurabilir.
- Karşı taraf vekâlet ücreti avukata aittir; başvuru avukatın kendi adına ve hesabına yapılabilir (Av. K. m. 164/5).
- Ödeme yapılmazsa ilamlı icra takibi başlatılabilir; kamu mallarının haczedilemeyeceği kuralı ayrıca dikkate alınmalıdır.
- Adli yargıda (örneğin iş mahkemesinde SGK aleyhine) verilen kararlarda İYUK m. 28 uygulanmaz; genel hükümler geçerlidir.
Kanun metni
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 28/1 (özet)
“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ilişkin nihai kararları ile yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.”
Başvurunun hukuki dayanağı
İYUK m. 28
İYUK m. 28/1, idarenin yargı kararlarının gereğini gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirmesini zorunlu kılar. 6352 sayılı Kanunla değişik m. 28/2 ise konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen tutar ile her türlü davada hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı olarak bildireceği banka hesabına yatırılacağını düzenler. Bu hüküm, ödemenin idarenin başvurudan haberdar edilmesine ve banka hesabının bildirilmesine bağlı olduğunu gösterir.
Öğretide ve uygulamada, idare aleyhine hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin, idareye bu şekilde başvurulmadan doğrudan icraya konulmasının İYUK m. 28/2’ye aykırı olduğu kabul edilmektedir. Bu durumda icra mahkemesi şikâyet üzerine takibi iptal edebilir veya idare aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmeyebilir. Başvuru dilekçesi bu riski ortadan kaldırır ve otuz günlük sürenin başlangıcını belgeler.
Avukatlık Kanunu m. 164/5
1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 164/5 uyarınca tarifeye dayanılarak karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti avukata aittir. Bu nedenle karşı vekâlet ücreti bakımından başvuru, avukat tarafından kendi adına ve kendi banka hesabı bildirilerek yapılabilir. Yargılama giderleri (harçlar, bilirkişi ve tebligat masrafları) ise müvekkile ait olduğundan, bu kalemler için müvekkilin hesabı veya vekâletnamede ahzu kabz (para alma) yetkisi varsa avukatın hesabı bildirilir.
Başvuru için gerekli belgeler
- Kararın onaylı örneği veya UYAP’tan alınmış e-imzalı örneği,
- Varsa kesinleşme şerhi (İYUK m. 28 kesinleşmeyi şart koşmasa da bazı idareler istemektedir),
- Vekâletname örneği,
- Banka hesabı bilgisi (IBAN, hesap sahibinin adı),
- Vekâlet ücreti için serbest meslek makbuzu bilgileri veya makbuzun ödeme sırasında düzenleneceğine ilişkin beyan,
- Yargılama giderlerine ilişkin dökümün (karar başlığındaki hesap) gösterilmesi.
İdare, ödediği vekâlet ücreti üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapmakla yükümlü olabileceğinden, uygulamada serbest meslek makbuzu talep edilmektedir. Makbuzun ödeme yapıldıktan sonra mı yoksa önce mi düzenleneceği idareyle görüşülerek belirlenmelidir.
Vekâlet ücreti için idareye başvuru dilekçesi örneği
… VALİLİĞİNE / BELEDİYE BAŞKANLIĞINA / … BAKANLIĞINA (Hukuk Müşavirliği / Muhasebe Müdürlüğü)
BAŞVURAN: Av. Ad Soyad, … Barosu sicil no …, T.C. Kimlik No, adres, vergi dairesi ve vergi no
MÜVEKKİL (DAVACI): Ad Soyad, T.C. Kimlik No
İLGİLİ KARAR: … İdare Mahkemesinin …/…/… tarihli, … Esas, … Karar sayılı kararı (varsa: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …/…/… tarihli, … Esas, … Karar sayılı kararı)
KONU: Davacı lehine hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin İYUK m. 28/2 uyarınca bildirilen banka hesabına ödenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Vekili bulunduğum … tarafından idareniz aleyhine açılan … davasında, yukarıda bilgileri yazılı karar ile davanın kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
2. Kararda davacı lehine … TL vekâlet ücreti ile … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiştir. Karar, idarenize …/…/… tarihinde tebliğ edilmiştir.
3. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 164/5 uyarınca karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti avukata aittir.
4. İYUK m. 28/2 uyarınca hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin, aşağıda bildirdiğim banka hesaplarına İYUK m. 28/1’de öngörülen otuz günlük süre içinde ödenmesini talep ediyorum:
– Vekâlet ücreti (… TL) için: Hesap sahibi Av. Ad Soyad, … Bankası … Şubesi, IBAN: TR..
– Yargılama giderleri (… TL) için: Hesap sahibi … (müvekkil veya ahzu kabz yetkili vekil), … Bankası, IBAN: TR..
5. Vekâlet ücreti ödemesine ilişkin serbest meslek makbuzu, ödemenin yapılacağı tarih itibarıyla düzenlenerek idarenize iletilecektir (veya ekte sunulmuştur).
6. Ödemenin süresinde yapılmaması hâlinde alacağın, işleyecek faiz ve masraflarıyla birlikte genel hükümlere göre icra yoluyla tahsili cihetine gidileceğini bildiririm.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, kararda hükmedilen … TL vekâlet ücreti ile … TL yargılama giderinin İYUK m. 28 uyarınca otuz gün içinde yukarıda bildirilen banka hesaplarına ödenmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Tarih
Av. Ad Soyad, imza
EKLER: Karar örneği (varsa kesinleşme şerhli), vekâletname örneği, banka hesap bilgisi, (varsa) serbest meslek makbuzu.
Bu örnek, dilekçenin yapısını göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Karar bilgileri, tutarlar ve hesap bilgileri somut dosyaya göre doldurulmalıdır. Vekili olmayan davacı, dilekçeyi kendi adına yazarak tüm tutarlar için kendi hesabını bildirebilir.
Dilekçe nereye ve nasıl verilir?
Dilekçe, davada davalı olarak gösterilen ve mahkûmiyet kararının muhatabı olan idareye verilir. Bakanlıklarda ve büyük kurumlarda başvurunun hukuk müşavirliği veya hukuk hizmetleri birimine yapılması, ödemeyi yapacak birime (muhasebe veya strateji geliştirme) daha hızlı ulaşmasını sağlar. Başvuru elden evrak kaydına, KEP adresine, iadeli taahhütlü posta veya kurumun elektronik başvuru sistemi üzerinden yapılabilir. Hangi yol seçilirse seçilsin başvurunun alındığına ilişkin evrak kayıt numarası veya teslim belgesi saklanmalıdır; otuz günlük süre ve ileride yapılacak icra takibi bakımından bu belge önemlidir.
Bir davada birden fazla idare davalı olarak gösterilmiş ve vekâlet ücretinden müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuşsa, başvuru idarelerden birine veya hepsine yapılabilir. Mükerrer ödeme riskine karşı her başvuruda diğer idarelere yapılan başvurular da belirtilmelidir.
Ödeme yapılmazsa
Başvurudan itibaren otuz gün içinde ödeme yapılmazsa alacak, ilama dayalı icra takibiyle tahsil edilebilir. Takip talebinde idareye yapılan başvurunun tarihi ve evrak numarası gösterilmeli, başvuru belgesi takip talebine eklenmelidir. Kamu malları ilke olarak haczedilemez (İİK m. 82/1-1). Bu nedenle takipte idarenin kamu hizmetine tahsis edilmemiş malvarlığı değerleri veya banka hesapları üzerinde haciz talep edilmesi gerekebilir; hangi hesapların haczedilebileceği tartışmalıdır ve somut olayda değerlendirilmelidir.
İdarenin kararı uygulamaması ayrıca İYUK m. 28/3 uyarınca maddi ve manevi tazminat sorumluluğu doğurur ve kararı kasten uygulamayan kamu görevlisi hakkında görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle şikâyet yolu da açıktır. Ancak vekâlet ücreti gibi para alacaklarında en etkili yol çoğu zaman icra takibidir. Kararın uygulanmamasına bağlı tazminat için “Tam Yargı Davası” yazımıza bakılabilir.
Adli yargı kararları ve SGK dosyaları
İYUK m. 28 yalnızca idari yargı kararlarına uygulanır. Sosyal Güvenlik Kurumu, belediye veya başka bir kamu kurumu aleyhine adli yargıda (iş mahkemesi, asliye hukuk mahkemesi) verilen kararlarda vekâlet ücreti ve yargılama giderleri genel hükümlere göre tahsil edilir. Uygulamada SGK ve bazı kurumlar, icra takibine gerek kalmadan ödeme yapabilmek için banka hesabı bildirilmesini beklemektedir. Bu nedenle adli yargı kararlarında da önce kuruma yukarıdaki örneğe benzer bir başvuru yapılması, ödeme yapılmazsa ilamlı takibe geçilmesi pratik bir yoldur. Bu durumda dilekçede İYUK m. 28 yerine HMK ve Avukatlık Kanunu hükümleri dayanak gösterilmelidir.
Sık yapılan hatalar
- İdareye başvurmadan doğrudan icra takibi başlatmak.
- Başvuruda banka hesabını (IBAN) ve hesap sahibini açıkça bildirmemek.
- Vekâlet ücreti ile yargılama giderlerini aynı hesaba istemek; vekâletnamede para alma yetkisi yoksa giderler müvekkile ödenmelidir.
- Başvurunun alındığını gösteren evrak kaydını saklamamak.
- Karar bozulmuş veya kaldırılmışken eski karara dayanarak ödeme istemek; istinaf ve temyiz sonucunun kontrol edilmesi gerekir.
- Serbest meslek makbuzu sürecini önceden netleştirmemek ve ödemenin gecikmesine yol açmak.
Sıkça sorulan sorular
Vekâlet ücreti için kararın kesinleşmesi gerekir mi?
İYUK m. 28, idarenin esasa ilişkin kararları otuz gün içinde uygulamasını öngörür ve kesinleşmeyi şart koşmaz. Bununla birlikte uygulamada bazı idareler kesinleşme beklemektedir. Kesinleşme şerhli kararın sunulması, ödeme sürecini hızlandırır.
Vekâlet ücreti avukata mı müvekkile mi ödenir?
Karşı taraf vekâlet ücreti Avukatlık Kanunu m. 164/5 uyarınca avukata aittir. Avukat bu tutarı kendi adına isteyebilir.
İdare otuz gün içinde ödeme yapmazsa faiz istenebilir mi?
Ödeme yapılmadığı için başlatılan icra takibinde, ilamdaki tutarın yanında kanuni faiz ve takip masrafları da istenebilir. Faizin başlangıç tarihi ve türü ilamın içeriğine göre belirlenmelidir.
Başvuru için harç ödenir mi?
Hayır. İdareye yapılan başvuru için harç ödenmez.
Sonraki adım
İdari davayı kazanan taraf veya avukatı, kararın idareye tebliğ tarihini öğrenmeli ve banka hesabını bildiren yazılı başvuruyu gecikmeden idareye vermelidir. Başvurunun evrak kaydı saklanmalı, otuz günlük süre izlenmeli ve ödeme yapılmazsa başvuru belgesiyle birlikte ilamlı icra takibi başlatılmalıdır.
Mevzuat: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 28; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 164; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 82.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.