Borçlu Olmayan Kişinin Banka Hesabına Haciz: Hangi Durumlarda Olur, Nasıl Kaldırılır?

İcra takibinde haciz, yalnızca takip borçlusunun malvarlığına yönelik yapılabilir. Borçlu olmayan bir kişinin malına veya banka hesabına haciz konulması kural olarak hukuka aykırıdır. Buna rağmen uygulamada, kişinin hiçbir icra dosyasında borçlu olmadığı hâlde banka hesabının bloke edildiği, kartlarının kullanılamaz hâle geldiği veya hesabındaki paranın icra dairesine aktarıldığı görülmektedir. Bu durum çoğu zaman eşin, şirketin, ölen bir yakının borcu, ortak hesap ilişkisi veya kimlik bilgilerinin karışması gibi nedenlerle ortaya çıkar. Bu yazıda borçlu olmayan kişinin hesabına hangi durumlarda haciz konulabileceği, bu hacze karşı İİK 16 uyarınca şikâyet ve İİK 96-97 uyarınca istihkak yolları, sürelerin önemi ve haksız haciz nedeniyle tazminat imkânı ele alınmaktadır.

Kanun metni

Banka hesabına haciz nasıl konulur?

İcra takibinde borçlunun bankadaki hesapları, İİK 89 uyarınca haciz ihbarnamesiyle haczedilir. Günümüzde bu işlem büyük ölçüde UYAP üzerinden elektronik olarak yapılır; uygulamada “e-haciz” olarak adlandırılır. Alacaklının talebi üzerine icra dairesi, borçlunun T.C. kimlik numarası veya vergi numarası üzerinden bankalara haciz ihbarnamesi gönderir. Bankalar bu ihbarname üzerine borçlunun hesaplarındaki parayı bloke eder ve yedi gün içinde icra dairesine bildirimde bulunur. Bu süreç borçlunun kimlik numarasına göre işlediği için, haciz kural olarak yalnızca borçluya ait hesaplara uygulanır. Ancak bazı durumlarda borçlu olmayan kişilerin hesapları da bu işlemden etkilenir.

Borçlu olmayan kişinin hesabına hangi durumlarda haciz konulabilir?

Eşin borcu: Türk Medeni Kanunu’nun yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde her eş, kendi borçlarından kendi malvarlığıyla sorumludur. Eşlerden birinin borcu nedeniyle diğer eşin kendi adına açılmış hesabına haciz konulamaz. Ancak TMK 189 uyarınca eşlerden birinin ailenin sürekli ihtiyaçları için yaptığı işlemlerden diğer eş de müteselsilen sorumlu olabilir; bu durumda diğer eş hakkında ayrıca takip yapılması gerekir. Eş hakkında takip yapılmadan hesabına haciz konulması hukuka aykırıdır.

Şirketin borcu: Limited veya anonim şirket, ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliktir. Şirketin özel hukuk borcu nedeniyle ortağın veya müdürün kişisel hesabına, kendisi kefil veya ayrıca borçlu değilse haciz konulamaz. Buna karşılık kamu alacaklarında 6183 sayılı Kanunun 35. maddesi ve mükerrer 35. maddesi uyarınca ortakların ve kanuni temsilcilerin belirli şartlarla şahsen sorumluluğu söz konusu olabilir; bu durumda haciz vergi dairesi tarafından ayrıca yapılan işlemlere dayanır. Kamu alacakları için Şirket Müdürü ve Ortağın Vergi Borcu Sorumluluğu yazımıza bakılabilir.

Ölen kişinin borcu: Mirasçılar, mirası reddetmedikleri sürece mirasbırakanın borçlarından sorumludur. İİK 53 uyarınca ölen borçlu hakkındaki takibe mirasçılara karşı devam edilebilir. Ancak mirasçılara karşı takibe devam edilebilmesi için önce mirasçılara usulüne uygun ödeme emri veya icra emri tebliğ edilmeli ve mirasçılara mirası reddetme süresi tanınmalıdır. Bu şartlar yerine getirilmeden mirasçının kişisel hesabına haciz konulması şikâyet sebebidir. Bu konuda Ölen Borçlu Hakkında İcra Takibi yazımıza bakılabilir.

Ortak hesap: İki veya daha fazla kişi adına açılmış ortak hesaplarda, hesap sahiplerinden biri hakkındaki haciz, hesabın tamamına bloke konulmasına yol açabilir. Teselsüllü ortak hesaplarda (her hesap sahibinin tek başına işlem yapabildiği hesaplarda) Yargıtay uygulamasında, aksi ispat edilinceye kadar hesaptaki paranın hesap sahipleri arasında eşit paylı olduğu kabul edilmektedir. Bu durumda borçlu olmayan hesap sahibi, kendi payının haczedilmemesini veya paranın tamamının kendisine ait olduğunu ispat ederek hacizden kurtarılmasını isteyebilir.

Kimlik karışıklığı veya hatalı işlem: Nadiren de olsa kimlik numarasının hatalı girilmesi, aynı isimli kişilerin karıştırılması veya bankanın sistem hatası nedeniyle borçlu olmayan bir kişinin hesabına bloke konulabilir. Bu durumda haciz tamamen hukuka aykırıdır ve derhâl kaldırılmalıdır.

Borçlunun hesabındaki başkasına ait para: Borçlunun kendi adına açılmış hesabında bulunan para, aslında üçüncü bir kişiye ait olabilir. Örneğin bir kişi, kendi parasını yakınının hesabına yatırmış veya borçlu bir başkası adına tahsilat yapmıştır. Bu durumda haciz borçlunun hesabına konulmuş olduğu için teknik olarak hukuka uygundur; ancak paranın gerçek sahibi istihkak iddiasında bulunabilir.

Haciz nasıl öğrenilir?

Hesaba konulan hacizler genellikle şu yollarla öğrenilir: banka tarafından gönderilen SMS veya e-posta bildirimi, kartın kullanılamaması, hesap hareketlerinde “icra blokesi” ibaresi veya e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalında görülen icra dosyası. Haczin öğrenildiği an, şikâyet ve istihkak süreleri bakımından başlangıç noktasıdır. Bu nedenle bildirimin alındığı tarih, ekran görüntüsü veya banka yazısıyla belgelenmelidir. Hacze dayanak olan icra dosyasının numarası ve icra dairesi, bankadan veya UYAP’tan öğrenilmelidir.

Birinci yol: icra mahkemesine şikâyet (İİK 16)

Takip borçlusu olmayan bir kişinin kendi adına açılmış hesabına haciz konulmuşsa, bu işlem kanuna aykırı bir icra işlemidir. Kişi, işlemi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine şikâyette bulunarak haczin kaldırılmasını isteyebilir.

Şikâyet dilekçesinde:

• Şikâyetçinin takip dosyasında borçlu olmadığı,
• Haczin hangi hesaba, hangi tarihte konulduğu,
• Haczin hangi nedenle hatalı olduğu; örneğin kimlik karışıklığı, eşin veya şirketin borcu, mirasçılara usulüne uygun tebligat yapılmaması,
• Haczin kaldırılması ve bloke edilen paranın iadesi talebi

açıkça yazılmalıdır. Dilekçeye banka bildirimi, nüfus kayıt örneği ve icra dosyasının örneği eklenmelidir.

Kimlik karışıklığı gibi açık hatalarda, şikâyete gerek kalmadan icra dairesine dilekçe verilerek haczin kaldırılması istenebilir. İcra müdürü hatayı tespit ederse haczi kendiliğinden kaldırır. Ancak icra dairesi talebi reddederse veya sonuçsuz bırakırsa şikâyet yoluna gidilmelidir. Hukuka aykırı hacizlerin bazı hâllerde süresiz şikâyete konu olabileceği kabul edilse de, hak kaybı yaşanmaması için yedi günlük süreye uyulması önerilir.

İkinci yol: istihkak iddiası (İİK 96-97)

Haciz borçlunun hesabına konulmuş, ancak hesaptaki para veya paranın bir kısmı başkasına aitse, paranın gerçek sahibi istihkak iddiasında bulunmalıdır. İİK 96’ya göre malın haczini öğrenen üçüncü kişi, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmazsa aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybeder.

İstihkak iddiası icra dairesine yapılır. İcra dairesi alacaklı ve borçluya üç günlük süre vererek iddiaya karşı itirazlarını sorar. İtiraz edilirse dosya icra mahkemesine gönderilir; icra mahkemesi takibin devamına veya ertelenmesine karar verir ve üçüncü kişinin istihkak davası açması gerekir. İstihkak davasında üçüncü kişi, paranın kendisine ait olduğunu her türlü delille ispat edebilir. Ortak hesaplarda borçlu olmayan hesap sahibinin kendi payını korumak için başvuracağı yol da çoğu zaman istihkak iddiası ve davasıdır. İstihkak süreci için İstihkak Davası yazımıza bakılabilir.

Üçüncü yol: menfi tespit davası

Kişi, aslında borçlu olmadığı hâlde takip dosyasında borçlu olarak gösterilmişse, örneğin sahte bir senede dayanılarak hakkında takip yapılmışsa, borçlu olmadığının tespiti için İİK 72 uyarınca menfi tespit davası açabilir. Bu dava, haczin yanında takibin kendisini de ortadan kaldırmayı amaçlar. Takip sırasında açılan menfi tespit davasında takibin durdurulması mümkün değildir; ancak alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat gösterilerek icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir.

Bankanın sorumluluğu

Banka, haciz ihbarnamesinin kapsamı dışında kalan hesapları bloke etmemelidir. Haciz ihbarnamesi yalnızca borçluya ait hesapları kapsar; banka, borçlu olmayan kişinin hesabını hatalı olarak bloke ederse bu işlemden sorumlu olabilir. Bu nedenle haczin bankanın hatasından kaynaklandığı durumlarda, bankaya yazılı başvuru yapılması ve gerekirse Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna şikâyette bulunulması da mümkündür. Bankanın icra dairesine verdiği yanlış bildirimler İİK 89 kapsamında ayrıca değerlendirilir.

Haczedilemeyen paralar

Borçlu olmayan kişinin hesabıyla doğrudan ilgili olmasa da, borçlunun hesabındaki bazı paraların haczedilemeyeceği de dikkate alınmalıdır. SGK tarafından bağlanan emekli aylıkları kural olarak 5510 sayılı Kanunun 93. maddesi uyarınca nafaka ve SGK borçları dışında haczedilemez; nafaka için bağlanan paralar ve bazı sosyal yardımlar da haciz dışında kalır. Maaşın ise ancak belirli bir oranı haczedilebilir. Bu konularda Maaş Haczi ve Banka Haczi Kaldırma yazılarımıza bakılabilir.

Haksız haciz nedeniyle tazminat

Borçlu olmayan kişinin hesabına haciz konulması, kişinin ödeme yapamaması, kredi kartı borcunu kapatamaması veya ticari işlemlerinin aksaması gibi zararlara yol açabilir. Haczin alacaklının kusurundan kaynaklandığı durumlarda, örneğin alacaklının yanlış kişi hakkında takip yapması veya mirasçılara tebligat yapılmadan haciz istemesi hâlinde, zarara uğrayan kişi genel hükümlere göre alacaklıdan maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Haczin icra dairesinin hatasından kaynaklandığı durumlarda ise İİK 5 uyarınca devlete karşı tazminat davası açılabilir; devlet, sorumlu personele rücu eder. Tazminat talebinde zarar, kusur ve illiyet bağının ispatı gerekir.

Güncel Yargıtay kararları

Mirasçının hesabına konulan haciz

Borçlunun ölümünden sonra mirasçılara yönelen hacizlerde iki ayrı kural birlikte işler. İİK m. 53’e göre ölüm günüyle birlikte üç gün ve mirasçı mirası kabul veya reddetmemişse üç aylık ret süresi boyunca mirasçılar hakkında takip yapılamaz. Hukuk Genel Kurulu, bu kurala aykırılığın kamu düzenine ilişkin olduğunu ve süreye bağlı olmadan şikâyet konusu yapılabileceğini kabul etmiştir.

Mirasçılar mirası mahkeme kararıyla reddetmişse, takip murisin sağlığında kesinleşmiş olsa bile mirasçılar aleyhine takibe devam edilemez ve onların mal ve haklarına haciz konulamaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu gerekçeyle verilen takibin iptali ve hacizlerin kaldırılması kararlarını onamıştır (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/12366, K. 2023/5057, T. 18.09.2023; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2021/5232, K. 2021/10481, T. 23.11.2021). Mirası reddeden mirasçının kendi borcu için murisin taşınmazlarına haciz konulması da mümkün değildir; ret ölüm tarihinden itibaren hüküm doğurduğundan mirasçıya intikal eden bir pay yoktur (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/8511, K. 2023/1199, T. 27.02.2023).

Borçlu olmayan kişi adına kayıtlı mala haciz

Haciz tarihinde takip borçlusu olmayan bir kişi adına kayıtlı mala haciz konulması, kayıt maliki bakımından süreye bağlı olmayan şikâyet konusu yapılabilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, borçlu olmayan üçüncü kişiler adına tapuda kayıtlı taşınmazlara konulan haczin İİK m. 16/2 kapsamında süresiz şikâyete tabi olduğunu belirten bölge adliye mahkemesi kararını incelemiştir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/10804, K. 2023/3312, T. 11.05.2023). Aynı mantık banka hesabı için de geçerlidir; şikâyetçi üçüncü kişiye ait banka hesabına haciz konulmasına ilişkin icra müdürlüğü işleminin iptal edildiği dosya buna örnektir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/9882, K. 2023/2613, T. 13.04.2023). Yine de yedi günlük süreye uyulması, hangi hâlin süresiz şikâyete girdiği tartışmasını baştan ortadan kaldırır.

Ortak hesapta eşit pay karinesi

Müşterek hesaptaki paranın hesap sahipleri arasında nasıl bölüneceği konusunda Yargıtay’ın yerleşik ölçütü eşit paydır.

Hukuk Genel Kurulu da haciz ihbarnamesinin bankaya tebliğ edildiği tarihte müşterek hesaptaki paranın yarısını borçluya ait saymış; borçlunun hacizli olduğu için tasarruf edemeyeceği payı çekip oğlunun hesabına aktarmasını kötüniyetli işlem olarak değerlendirmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2024/225, K. 2025/333, T. 21.05.2025). Borçlu olmayan hesap sahibi, eşit paydan fazlasının kendisine ait olduğunu ileri sürüyorsa, bunu maaş yatışları, kendi hesabından yapılan havaleler veya satış belgeleri gibi delillerle ispat etmelidir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Ortak hesapta paranın tamamının kendisine ait olduğunu belgesiz ileri sürmek. Eşit pay karinesi geçerli olduğundan ispat yükü bunu iddia edene düşer.
• Mirası reddetmeden önce hacze karşı yalnızca borca itiraz etmek. Mirasçının en güçlü savunması mirasın reddi kararıdır; ret süresi içinde konulan haciz için İİK m. 53 şikâyeti ayrıca kullanılabilir.
• Haciz kaldırıldıktan sonra bloke edilen paranın kendiliğinden hesaba döneceğini varsaymak. Para icra dosyasına aktarılmışsa iadesi için icra dairesine ayrıca talep verilmeli, alacaklıya ödenmişse iade davası düşünülmelidir.
• Bankanın hatasıyla bloke edilen hesap için yalnızca icra dairesine başvurmak. Hatanın kaynağı bankaysa bankaya yazılı başvuru yapılmalı ve yazışma delil olarak saklanmalıdır.
• Eşin borcu için konulan hacizde aile konutu veya ortak hesap ayrımını yapmamak. Kişinin yalnız kendi adına açılmış hesabı eşin borcundan dolayı haczedilemez; ortak hesapta ise eşin payı haczedilebilir.

Örnek olay

Bir kişi, banka uygulamasında hesabına “icra blokesi” konulduğunu görür. UYAP sorgusunda, babasının ölümünden önce bir finans şirketine olan borcu nedeniyle başlatılan takipte mirasçı olarak gösterildiğini öğrenir. Kendisine ödeme emri tebliğ edilmemiştir ve mirası reddetme süresi henüz dolmamıştır. Kişi öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunarak, mirasçılara usulüne uygun tebligat yapılmadan ve mirası ret süresi beklenmeden konulan haczin kaldırılmasını ister. Aynı zamanda sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddeder. İcra mahkemesi haczi kaldırır; mirasın reddinin tescili üzerine kişi takipten de çıkar. Hesaptaki paranın bir kısmı icra dairesine aktarılmışsa, bu paranın iadesi de istenir.

Sıkça sorulan sorular

Değerlendirme

Borçlu olmayan kişinin hesabına konulan haciz, hukuka aykırı bir icra işlemidir ve yedi günlük kısa süreler içinde şikâyet veya istihkak yoluyla kaldırılabilir. Haczin nedeni, yani eşin, şirketin veya mirasbırakanın borcu, ortak hesap ya da kimlik karışıklığı doğru tespit edilmeli ve buna uygun yol seçilmelidir. Bloke bildiriminin tarihi belgelenmeli, icra dosyası incelenmeli ve gerekiyorsa mirasın reddi gibi tamamlayıcı işlemler gecikmeden yapılmalıdır.

Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay için hukuki destek alınmalıdır.