Ölüm Aylığı (Dul ve Yetim Maaşı): Hak Sahipleri, Oranlar ve Kesilme Sebepleri

Sigortalının veya emeklinin ölümü, geride kalan aile üyeleri için ciddi bir gelir kaybı doğurur. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu bu riski ölüm sigortasıyla güvence altına alır. Kanun’un 32 ilâ 37. maddeleri, ölen sigortalının eşine, çocuklarına ve belirli şartlarla anne ve babasına “ölüm aylığı” bağlanmasını düzenler. Halk arasında eşe bağlanan aylık “dul maaşı”, çocuklara bağlanan aylık ise “yetim maaşı” olarak bilinir. Ölüm iş kazası veya meslek hastalığı sonucu gerçekleşmişse, ölüm aylığı yerine prim şartı aranmaksızın ölüm geliri bağlanır. Bu yazıda ölüm aylığının şartları, hak sahiplerinin payları ve aylığın kesilmesine yol açan durumlar ele alınmaktadır.

Kanun metni

Ölüm aylığının şartları

5510 sayılı Kanun m. 32/2’ye göre ölen sigortalının hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için aşağıdaki hâllerden birinin bulunması gerekir:

1. Ölen kişinin malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta olması,
2. Ölen kişinin malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olması,
3. En az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olması,
4. 4/a kapsamındaki sigortalılar için en az beş yıllık sigortalılık süresinin bulunması ve toplam 900 gün prim bildirilmiş olması.

Ölüm iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meydana gelmişse, 5510 sayılı Kanun m. 20 uyarınca hak sahiplerine prim gün sayısı aranmaksızın ölüm geliri bağlanır. Bu durumda işverenden ayrıca maddi ve manevi tazminat istenmesi de mümkündür; ayrıntılar İş Kazası Tazminatı: Maddi ve Manevi Tazminat, Kusur Raporu ve Zamanaşımı yazımızda anlatılmıştır.

Prim günü yetersiz kalan sigortalının hak sahipleri, sigortalının askerlik veya doğum sürelerini borçlanarak eksik günleri tamamlayabilir. Yurt dışında geçen süreler de hak sahipleri tarafından borçlanılabilir.

Aylığın miktarı nasıl hesaplanır?

Ölen kişi emekli ise hak sahiplerinin aylıkları, ölüm tarihinde ödenen emekli aylığı esas alınarak hesaplanır. Ölen kişi henüz emekli değilse, SGK önce sigortalıya bağlanacak aylığı, sigortalının prim günü ve kazançlarına göre hesaplar. 1 Ekim 2008 sonrası hizmetler bakımından aylık bağlama oranı belirlenirken prim günü 9000’in altındaysa 9000 gün üzerinden hesap yapılır; bu kural genç yaşta ölen sigortalıların hak sahiplerini korur. Hak sahiplerine bağlanan aylıklar her yıl ocak ve temmuz aylarında emekli aylıklarıyla aynı oranda artırılır. Kanun’da öngörülen en düşük aylık tutarına ilişkin düzenlemeler de ölüm aylıklarına uygulanır.

Hak sahipleri ve hisse oranları

Ölüm aylığı, ölen sigortalının hak ettiği veya alacağı aylık üzerinden hesaplanır ve hak sahipleri arasında Kanun’un 34. maddesindeki oranlara göre paylaştırılır.

Hak sahiplerine bağlanacak aylıkların toplamı, sigortalının aylığının tamamını geçemez. Toplam yüzde 100’ü aşarsa, hak sahiplerinin payları orantılı olarak indirilir. Anne ve babaya aylık bağlanabilmesi için eş ve çocuklardan artan hisse bulunması ve anne ile babanın her türlü gelirinin asgari ücretin net tutarından az olması gerekir. Sigortalının ölüm tarihinden önce anne ve babasına bakmakla yükümlü olduğunun kabul edildiği durumlarda da aynı kurallar uygulanır.

Eşin hakları

Eşe aylık bağlanabilmesi için ölen sigortalıyla ölüm tarihinde resmî nikâhla evli olunması yeterlidir. Evliliğin süresi, eşin yaşı veya geliri aranmaz. Dini nikâh veya resmî nikâhsız birliktelik ölüm aylığı hakkı doğurmaz. Boşanma davası devam ederken eşlerden biri ölürse, ölen eşin mirasçıları davaya devam ederek kusur ispatlayabilir; bu durumda sağ kalan eşin mirasçılık hakkı etkilenebilir. Ancak ölüm aylığı bakımından ölüm tarihinde evliliğin devam ediyor olması belirleyicidir.

Dul eşin kendisinin de sigortalı olarak çalışması aylığın kesilmesine yol açmaz; yalnızca oran yüzde 75’ten yüzde 50’ye düşer. Eş, hem kendi emekli aylığını hem de ölen eşinden dolayı ölüm aylığını birlikte alabilir.

Çocukların hakları

Çocuklara ölüm aylığı bağlanabilmesi için şu yaş şartları aranır:

• 18 yaşını doldurmamış olmak,
• Lise veya dengi öğrenim görüyorsa 20 yaşını doldurmamış olmak,
• Yükseköğrenim görüyorsa 25 yaşını doldurmamış olmak,
• Çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybetmiş malul çocuklar için yaş sınırı yoktur.

Ayrıca çocuğun sigortalı olarak çalışmaması ve kendi sigortalılığı nedeniyle aylık almaması gerekir. Çocuk sigortalı bir işte çalışmaya başlarsa aylığı kesilir; işten ayrılırsa şartları devam ediyorsa yeniden bağlanır.

Kız çocuklarına bağlanan aylık

Kız çocukları bakımından yaş sınırı yoktur. Kız çocuğu evli olmadığı, 4/a, 4/b veya 4/c kapsamında çalışmadığı ve kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almadığı sürece ölüm aylığından yararlanır. Evlenen kız çocuğunun aylığı kesilir; boşanır veya dul kalırsa, talep etmesi hâlinde aylık yeniden bağlanır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2024/10-334 Esas, 2025/649 Karar sayılı kararında, hak sahipliğinin yalnızca “kız çocuğu” sıfatından ibaret olmadığı; evli olmama, çalışmama ve kendi sigortalılığından aylık almama koşullarının birlikte arandığı vurgulanmıştır. Bu nedenle kız çocuğunun durumunda meydana gelen her değişiklik SGK’ya bildirilmelidir.

Birden fazla ölüm aylığı

Hem anne hem babası ölen çocuğa, her ikisinden de ölüm aylığı bağlanması gerektiğinde 5510 sayılı Kanun m. 54 uyarınca yüksek olan aylığın tamamı, düşük olanın yarısı ödenir. Hem eşinden hem de anne veya babasından dolayı ölüm aylığına hak kazanan kişi ise kural olarak bunlardan yalnızca birini seçebilir. Yargıtay, eşinden ölüm aylığı alan davacının babasından da ayrıca ölüm aylığı isteyemeyeceğine hükmetmiştir (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2023/1125, K. 2023/2018, T. 06.03.2023).

Evlenme ödeneği

5510 sayılı Kanun m. 37 uyarınca, ölüm aylığı almakta iken evlenen dul eşin ve kız çocuğunun aylığı kesilir. Bu kişilere, kesilme tarihindeki aylıklarının iki yıllık tutarı bir defaya mahsus evlenme ödeneği olarak peşin ödenir. Evlenme ödeneği talep edilerek alınır. Kız çocuğunun boşanması veya dul kalması hâlinde aylık yeniden bağlanabilir. Ancak evlenme tarihinden itibaren iki yıl dolmadan yeniden aylık bağlanırsa, ödenen evlenme ödeneğinin iki yılı tamamlamayan kısmı yeni aylıktan mahsup edilir.

Eylemli birlikte yaşama ve aylığın kesilmesi

5510 sayılı Kanun m. 56/2’ye göre, ölüm aylığı almak için boşanan ancak boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşamaya devam eden kişilerin aylıkları kesilir ve o tarihe kadar ödenen aylıklar faiziyle geri alınır. Uygulamada en sık karşılaşılan durum, babasından ölüm aylığı almak için eşinden boşanan kız çocuğunun boşanmadan sonra eski eşiyle aynı evde yaşamaya devam etmesidir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 05.11.2025 tarihli, 2025/9040 Esas, 2025/14859 Karar sayılı kararında, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşamanın hem aylık kesme sebebi hem de aylık bağlanmasına engel olduğu belirtilmiş, eylemli birlikte yaşama olgusunun somut delillerle ortaya konulması gerektiği vurgulanmıştır. SGK bu konuda kolluk araştırması, komşu ve muhtar beyanları ile adres kayıtlarını delil olarak kullanır. Hak sahibi, bu tespitlere karşı iş mahkemesinde dava açarak eylemli birlikteliğin bulunmadığını ispat edebilir.

Başvuru ve aylık başlangıcı

Ölüm aylığı için hak sahipleri e-Devlet üzerinden veya SGK il müdürlüklerine yazılı başvuruda bulunur. Başvuruda ölüm belgesi, mirasçılık durumunu gösteren nüfus kaydı ve öğrenci çocuklar için öğrenci belgesi istenir. Ölüm aylığı, ölüm tarihini izleyen aybaşından itibaren bağlanır. Ancak geç başvurulması hâlinde SGK, geçmiş dönem aylıklarını Kanun’daki zamanaşımı süresi içinde öder. Bu nedenle başvurunun geciktirilmemesi önerilir.

Ölen sigortalının cenaze giderleri için hak sahiplerine ayrıca cenaze ödeneği verilir. 2026 yılında cenaze ödeneği 6.398 TL’dir.

Örnek olay

Ali Bey, 2026 yılında 52 yaşında bir trafik kazasında hayatını kaybetmiştir. Ali Bey’in 4/a kapsamında 22 yıllık sigortalılığı ve 5200 gün primi bulunmaktadır. Geride çalışmayan eşi Fatma Hanım, üniversitede okuyan 21 yaşındaki oğlu Can ve evli olmayan, çalışmayan 26 yaşındaki kızı Elif kalmıştır.

Ali Bey’in 1800 günden fazla primi bulunduğu için ölüm aylığı şartı gerçekleşmiştir. Aylık, Ali Bey’in hak ettiği aylık üzerinden hesaplanmıştır. Fatma Hanım’a, aylık bağlanan çocukları bulunduğu için yüzde 50, Can’a ve Elif’e yüzde 25’er pay bağlanmıştır. Toplam oran yüzde 100 olduğu için indirim yapılmamıştır. Can 25 yaşını doldurduğunda veya mezun olduğunda aylığı kesilecektir. Elif ise evlenmediği ve sigortalı çalışmadığı sürece aylık almaya devam edecektir. Elif evlenirse aylığının iki yıllık tutarı kadar evlenme ödeneği alacaktır.

Ölüm aylığına ilişkin güncel Yargıtay kararları

Eşten ve babadan aynı anda aylık alınamaz

Eşi ölen kadın, evli olma şartı ortadan kalktığı için babasından da hak sahibi hâline gelebilir. Bu durumda iki aylık birlikte ödenmez; 5510 sayılı Kanun m. 54 uyarınca hak sahibi bunlardan birini tercih eder. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kocasının ölümüyle babasından hak sahipliği doğan kadının talebini bu kurala göre değerlendirmiştir:

Kız çocuğunun çalışmaya başlaması

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2024/938, K. 2024/3997, T. 17.04.2024 sayılı dosyada, boşandıktan sonra babasından aylık bağlanan kadın 4/a kapsamında çalışmaya başlamış ve ardından kendi çalışmasından yaşlılık aylığı almıştır. Bölge adliye mahkemesi, çalışmaya başladığı tarihten itibaren babasından aylık alamayacağını kabul etmiştir. Kendi emekli aylığını alan kız çocuğunun babadan aylığı yeniden bağlanmaz.

Eylemli birlikte yaşama iddiasında ispat

Kurum, çoğu zaman bir ihbar üzerine denetmen incelemesi başlatır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2023/13252, K. 2023/12968, T. 18.12.2023 sayılı dosyada isimsiz ihbar üzerine yapılan inceleme sonucunda yetim aylığı kesilmiş ve yaklaşık on yıllık dönemde ödenen aylıklar borç olarak çıkarılmıştır. Geriye dönük borç bu nedenle çok yüksek tutarlara ulaşabilir.

Kurum raporu tek başına kesin delil değildir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2024/5841, K. 2024/6594, T. 10.06.2024 sayılı kararda aktarılan ilk derece kararında, bozma üzerine tarafların geçmiş adresleri araştırılmış, Kurum raporunda ifadesi alınan kişiler mahkemede tanık olarak dinlenmiş ve birlikte yaşamadıkları sonucuna varılarak aylık kesme işlemi iptal edilmiştir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2023/8593, K. 2023/8017, T. 12.09.2023 sayılı dosyada da eski eşin adresinde yapılan emniyet araştırması belirleyici olmuştur.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Eşinden aylık alan kadının babası için de başvurup iki aylığı birlikte alması. Sonradan fark edildiğinde ödenen aylıklar borç çıkarılır.
• Kız çocuğunun işe girdiğini SGK’ya bildirmemesi. Sigortalı çalışma kayıtları Kurumca kendiliğinden tespit edilir ve yersiz ödeme borcu doğar.
• Eylemli birlikte yaşama iddiasına karşı yalnızca itiraz dilekçesiyle yetinilmesi. Adres kayıtları, kira sözleşmesi, faturalar ve komşu tanıkları dava aşamasında somut olarak sunulmalıdır.
• Kurum raporunda ifadesi alınan kişilerin mahkemede tanık olarak dinlenmesinin istenmemesi.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Ölüm aylığı başvurusundan önce ölen kişinin hizmet dökümü incelenmeli, prim günü yetersizse borçlanma imkânları değerlendirilmelidir. Aylık bağlandıktan sonra hak sahiplerinin evlilik, çalışma ve öğrenim durumundaki değişiklikler SGK’ya bildirilmelidir. Bildirilmeyen değişiklikler nedeniyle ödenen aylıklar faiziyle geri istenebilir. Sosyal güvenlik sisteminin genel yapısı 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Temel Kavramlar ve Haklar yazımızda açıklanmıştır.

Bu konuyla bağlantılı yazı: Vatandaşlık Maaşı Nedir? Hukuki Durum, Yürürlükteki Sosyal Destekler ve Dolandırıcılık Uyarısı.

İlgili yazılar: Malulen Emeklilik Şartları: Yüzde 60 Kayıp, 10 Yıl ve 1800 Gün, İşsizlik Maaşı Şartları 2026: Prim Günü, Başvuru Süresi ve Tutarı

Mevzuat: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 20, 32-37, 54, 56..

Yargıtay kararları: Yargıtay HGK, 2024/10-334 E., 2025/649 K.; Yargıtay 10. HD, 05.11.2025, 2025/9040 E., 2025/14859 K.

Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.