Av. Emrah Karatay
İş sözleşmesi sona eren işçinin en sık istediği iki alacak kıdem ve ihbar tazminatıdır. Bu alacaklar için doğrudan dava açılamaz; önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır. Dava dilekçesinde sözleşmenin nasıl sona erdiği, işçinin hizmet süresi, ücretin bütün unsurları ve talep edilen faiz türü açıkça gösterilmelidir. Bu bilgiler eksik olduğunda bilirkişi hesabı yanlış temele oturur ve sonuç işçi aleyhine değişebilir.
Bu yazıda kıdem ve ihbar tazminatı dava dilekçesinin içeriği, 2026’da yürürlükte olan usul kuralları ve bir dilekçe örneği yer almaktadır. Tazminatların hak kazanma şartları “Kıdem Tazminatı Şartları ve Hesaplama” ile “İhbar Tazminatı ve İhbar Süreleri” yazılarımızda anlatılmıştır.
KISA CEVAP
- Kıdem ve ihbar tazminatı davasından önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m. 3/1). Son tutanak dilekçeye eklenir.
- Kıdem tazminatı, en az bir yıllık kıdemi olan işçiye her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir; 1.7.2026-31.12.2026 arasında sona eren sözleşmelerde tavan 73.729,87 TL’dir.
- İhbar tazminatı kıdeme göre iki ile sekiz haftalık ücret tutarındadır (4857 sayılı Kanun m. 17); tavan yoktur.
- Kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz, ihbar tazminatına temerrüt veya dava tarihinden itibaren yasal faiz istenir.
- HMK m. 107 7589 sayılı Kanunla kaldırıldığından dava kısmi dava olarak açılır ve bilirkişi raporundan sonra talep HMK m. 109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılır.
- Zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır.
Kanun metni
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3/1
“Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”
Dilekçeyi yazmadan önce toplanacak bilgiler
Sona erme şekli
Kıdem tazminatı her sona ermede doğmaz. İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir sebeple feshi, işçinin haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması ve işçinin ölümü kıdem tazminatı doğurur (1475 sayılı Kanun m. 14). İhbar tazminatı ise yalnızca belirsiz süreli sözleşmenin bildirim süresine uyulmadan feshedilmesi hâlinde doğar. Dilekçede fesih bildiriminin tarihi, kimden geldiği ve hangi gerekçeye dayandığı belgeyle gösterilmelidir. İşveren işçinin devamsızlık yaptığını veya istifa ettiğini ileri sürecekse, dilekçede gerçek sona erme sebebi önceden anlatılmalıdır.
Hizmet süresi
Kıdem, işe giriş tarihinden sözleşmenin sona erdiği tarihe kadar hesaplanır. Aynı işverenin farklı iş yerlerinde geçen süreler birleştirilir. İş yeri devirlerinde devralan işveren önceki dönemden de sorumludur. SGK kayıtlarındaki giriş tarihi gerçeği yansıtmıyorsa, örneğin işçi aylarca sigortasız çalıştırıldıysa, bu durum dilekçede belirtilmeli ve tanıkla ispat edileceği açıklanmalıdır. Sigortasız dönemin SGK kayıtlarına işlenmesi için ayrıca hizmet tespit davası açılabilir; bu dava “Hizmet Tespit Dava Dilekçesi” yazımızda anlatılmıştır.
Giydirilmiş brüt ücret
Kıdem tazminatı, çıplak ücretle değil, işçiye düzenli olarak sağlanan para ve parayla ölçülebilen menfaatlerin eklenmesiyle bulunan giydirilmiş brüt ücretle hesaplanır. Yol, yemek, yakacak yardımı, düzenli ödenen prim ve ikramiyeler bu kapsamdadır. Dilekçede bu ödemeler kalem kalem yazılmalıdır. Ücretin bir kısmının elden ödendiği iddia ediliyorsa, işçinin mesleği, kıdemi ve çalıştığı yer belirtilerek emsal ücret araştırması istenmelidir.
Faiz
Kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir (1475 sayılı Kanun m. 14/11). İhbar tazminatı için arabuluculuk başvurusundan önce işverene ihtarname gönderilmişse temerrüt tarihinden, gönderilmemişse dava veya arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren yasal faiz istenir. Faiz türünün dilekçede açıkça yazılmaması, mahkemenin yalnızca yasal faize hükmetmesine yol açabilir.
Hesap örneği
Dört yıl üç ay çalışmış, aylık brüt ücreti 40.000 TL olan ve ayrıca her ay 3.000 TL yol, 4.000 TL yemek yardımı alan işçinin giydirilmiş brüt ücreti 47.000 TL’dir. Bu tutar 2026’nın ikinci yarısındaki tavanın altında kaldığından kıdem tazminatı dört tam yıl için 188.000 TL, kalan üç ay için 11.750 TL olmak üzere toplam 199.750 TL brüt olarak hesaplanır. Aynı işçinin kıdemi üç yıldan fazla olduğundan ihbar süresi sekiz haftadır. İhbar tazminatı da giydirilmiş ücret üzerinden, yaklaşık 87.733 TL brüt olarak bulunur. Bu örnek yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir; gerçek tutar bilirkişi raporuyla belirlenir.
Kısmi dava ve talep artırımı
İşçilik alacakları uzun süre belirsiz alacak davası olarak açılıyordu. 7589 sayılı Kanunla HMK m. 107 yürürlükten kaldırıldı ve HMK m. 109’a dördüncü fıkra eklendi. Buna göre alacağın yalnızca bir kısmı dava edildiğinde talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sonuna kadar artırılabilir. Zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinde kesilmiş sayılır. Bu nedenle dilekçede alacağın şimdilik belirli bir kısmının istendiği, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu ve bilirkişi raporundan sonra talebin artırılacağı açıkça yazılmalıdır. Artırımın nasıl yapılacağı “İş Davasında Bilirkişi Raporuna Beyan Dilekçesi” yazımızda anlatılmıştır.
Kıdem ve ihbar tazminatı dava dilekçesi örneği
… İŞ MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
(İş mahkemesi bulunmayan yerlerde: … ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE, İş Mahkemesi Sıfatıyla)
DAVACI: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …)
Adres: …
VEKİLİ: Av. Ad Soyad, … Barosu, Adres: …
DAVALI: … Ltd. Şti. (Vergi No: …)
Adres: …
DAVA: Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı (kısmi dava)
DAVA DEĞERİ: Şimdilik kıdem tazminatı için … TL, ihbar tazminatı için … TL, toplam … TL
ARABULUCULUK: … Arabuluculuk Bürosu, Büro No: …, Son tutanak tarihi: …/…/…
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, davalı işverene ait iş yerinde …/…/… tarihinden …/…/… tarihine kadar kesintisiz olarak … olarak çalışmıştır. Toplam hizmet süresi … yıl … ay … gündür.
2. Müvekkilin son aylık brüt ücreti … TL’dir. Bunun yanında müvekkile her ay düzenli olarak … TL yol yardımı, … TL yemek yardımı ve üç ayda bir … TL prim ödenmiştir. Kıdem tazminatına esas giydirilmiş brüt ücret bu ödemeler eklenerek hesaplanmalıdır.
3. Davalı işveren, …/…/… tarihinde müvekkilin iş sözleşmesini herhangi bir bildirim süresi tanımadan ve haklı bir neden göstermeden feshetmiştir. Fesih bildiriminde yalnızca “…” ifadesine yer verilmiş olup bu gerekçe 4857 sayılı Kanun m. 25/II’de sayılan hâllerden hiçbirine uymamaktadır.
4. Müvekkilin kıdemi bir yıldan fazla olduğundan ve fesih 1475 sayılı Kanun m. 14 kapsamında tazminat doğuran bir fesih olduğundan, müvekkil kıdem tazminatına hak kazanmıştır.
5. Müvekkilin kıdemi üç yıldan fazla olduğundan 4857 sayılı Kanun m. 17 uyarınca sekiz haftalık bildirim süresi verilmesi gerekirken bu süre verilmemiş ve bu sürenin ücreti peşin olarak ödenmemiştir. Müvekkil sekiz haftalık ücret tutarında ihbar tazminatına hak kazanmıştır.
6. Müvekkil alacakları için …/…/… tarihinde arabulucuya başvurmuş, görüşmeler …/…/… tarihinde anlaşmazlıkla sonuçlanmıştır. Son tutanak dilekçemiz ekindedir.
7. Alacakların kesin miktarı ancak ücret araştırması ve bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenebilecektir. Bu nedenle dava kısmi dava olarak açılmakta, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmakta ve talep HMK m. 109/4 uyarınca tahkikatın sonuna kadar artırılacaktır.
DELİLLER: Arabuluculuk son tutanağı, fesih bildirimi, SGK hizmet dökümü, ücret bordroları, banka hesap dökümleri, iş yeri şahsi sicil dosyası (celbi), emsal ücret araştırması için … Odası yazısı, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
HUKUKİ NEDENLER: 1475 sayılı İş Kanunu m. 14; 4857 sayılı İş Kanunu m. 17, 25, 32, geçici m. 6; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3; 6100 sayılı HMK m. 109; ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla;
1. Şimdilik … TL kıdem tazminatının fesih tarihi olan …/…/… tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte,
2. Şimdilik … TL ihbar tazminatının arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte
davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
Tarih
Davacı Vekili Av. Ad Soyad, imza
EKLER: 1. Vekaletname, 2. Arabuluculuk son tutanağı, 3. Fesih bildirimi, 4. SGK hizmet dökümü, 5. Bordro ve banka dökümleri
İşverenin sık ileri sürdüğü savunmalar
İşverenler bu davalarda genellikle birkaç savunmaya dayanır. Birincisi, işçinin devamsızlık yaptığı ve sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğidir. Bu savunmaya karşı devamsızlık tutanaklarının gerçeği yansıtmadığı, işçinin iş yerine alınmadığı veya mazeretinin bildirildiği ileri sürülmeli ve tanıklar buna göre gösterilmelidir. İkincisi, işçinin kendi isteğiyle istifa ettiğidir. İstifa dilekçesinin baskıyla imzalatıldığı, matbu olduğu veya işçinin istifadan sonra alacaklarını istediği gibi olgular dilekçede belirtilmelidir. Üçüncüsü, ibraname karşılığında ödeme yapıldığıdır. İbranamenin geçerli olması için sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçtikten sonra yapılması ve ödemenin banka aracılığıyla eksiksiz yapılması gerekir (6098 sayılı TBK m. 420). Bu şartları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür; yapılan ödeme ise alacaktan düşülür.
Sık yapılan hatalar
- Arabuluculuk son tutanağını eklemeden dava açmak veya arabuluculuğa hiç başvurmadan dava açmak.
- Kıdem tazminatında çıplak ücreti esas almak, düzenli yardımları yazmamak.
- Kıdem tazminatı için mevduat faizi yerine yasal faiz istemek.
- Dava dilekçesinde artık yürürlükte olmayan HMK m. 107’ye dayanarak belirsiz alacak davası açtığını yazmak. Güncel düzenleme HMK m. 109/4’tür.
- İhbar süresini işçinin kıdemine göre değil, sözleşmedeki daha kısa süreye göre hesaplamak. Kanundaki süreler asgaridir.
- Beş yıllık zamanaşımını kaçırmak. Arabuluculuk süreci boyunca zamanaşımı durur; ancak başvuru zamanaşımı dolmadan yapılmalıdır.
Sıkça sorulan sorular
Kıdem ve ihbar tazminatı aynı davada istenebilir mi?
Evet. İki tazminat aynı arabuluculuk başvurusunda ve aynı dava dilekçesinde istenebilir. Fazla mesai, yıllık izin ve ücret alacakları da aynı davaya eklenebilir.
İşe iade davası açılmışsa kıdem tazminatı ne zaman istenir?
İşe iade davası sonuçlandıktan ve işçi işe başlatılmadıktan sonra istenir. İşe başlatılmayan işçinin kıdem ve ihbar tazminatı hesabında boşta geçen süre de hizmet süresine eklenir. İşe iade davası “İşe İade Dava Dilekçesi” yazımızda anlatılmıştır.
Kıdem tazminatından vergi kesilir mi?
Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir. İhbar tazminatından ise gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Dilekçede brüt tutar istenir; mahkeme kararında net ve brüt ayrımı yapılır.
Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa dava açılabilir mi?
Anlaşma belgesinde yer alan hususlar için dava açılamaz. Anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge sayılır ve icraya konulabilir.
Sonraki adım
Sözleşme sona erdiğinde fesih belgesi, bordrolar, banka dökümleri ve SGK hizmet dökümü bir araya getirilmeli, ücretin bütün unsurları belirlenmelidir. Ardından karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurulmalı, anlaşma olmazsa son tutanakla birlikte kısmi dava olarak dava açılmalıdır. Dava açmadan önce işverene alacakların ödenmesi için ihtar gönderilmesi faiz başlangıcı bakımından yararlı olur; ihtar örneği “İşçi Haklı Fesih İhtarnamesi Örneği” yazımızdadır.
Mevzuat: 1475 sayılı İş Kanunu m. 14; 4857 sayılı İş Kanunu m. 17, 25, 32; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 420.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.