Araç Haczi Nasıl Kaldırılır? Ödeme, Haczin Düşmesi, Şikâyet ve İstihkak

Araç haczi kaldırma, icra takibi nedeniyle trafik siciline işlenen haciz ve yakalama şerhinin terkin edilmesidir. En sık yol, borcun icra dosyasına ödenmesidir; ödeme üzerine icra dairesi trafik tescil birimine haczin kaldırılması yazısını gönderir. Bunun dışında, satış hacizden itibaren bir yıl içinde istenmemişse haciz kendiliğinden düşer (İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 106, 110). Aracın haczedilemeyecek nitelikte olması, alacağı aşan miktarda haciz konulması veya aracın başkasına ait olması hâllerinde ise icra mahkemesine şikâyet ve istihkak yollarına başvurulur.

Kanun metni

Araç haczinin sonuçları

Araç haczi trafik siciline işlendikten sonra borçlu aracı noterde devredemez. Haciz şerhiyle birlikte yakalama şerhi de konulmuşsa, araç trafik denetiminde kolluk tarafından alınarak icra dairesine teslim edilir. Hacizli aracın sigortası, muayenesi ve vergileri borçlu tarafından ödenmeye devam eder. Aracın haczedilme süreci Araç Haciz Talebi: Kayden Haciz, Yakalama Şerhi, Muhafaza ve Dilekçe Örneği yazımızda anlatılmıştır.

Haczi kaldırmanın yolları

1. Borcun ödenmesi

Haczi kaldırmanın en kısa yolu borcun ödenmesidir. Ödenecek tutar yalnızca asıl alacak değildir. Dosya borcuna şunlar dahildir:

• Asıl alacak ve işlemiş faiz,
• Takip masrafları (harç, tebligat, haciz ve muhafaza giderleri),
• İcra vekâlet ücreti,
• Tahsil harcı.

Tahsil harcı, Harçlar Kanunu’na bağlı tarifeye göre borcun ödendiği aşamaya göre değişir. Haciz yapılmadan önce yapılan ödemelerde oran en düşük, haciz yapıldıktan sonra daha yüksek, satış yoluyla tahsilde ise en yüksektir. Bu nedenle haczin satış aşamasına gelmeden kaldırılması borçlu açısından masrafları da azaltır.

Dosya borcunun tamamı ödendiğinde icra müdürü, trafik tescil birimine ve kolluğa haciz ve yakalama şerhinin kaldırılması için yazı gönderir. UYAP ile entegre sistemler sayesinde bu işlem çoğunlukla elektronik ortamda kısa sürede tamamlanır. Borçlunun, ödemeden sonra dosyada kapanış yapıldığını ve sicil kaydının temizlendiğini e-Devlet üzerinden kontrol etmesi gerekir.

Borcu ödemekle birlikte borçlu olmadığını düşünen kişi, ödemeyi ihtirazi kayıtla yapabilir ve ardından istirdat davası açabilir. Bu yol Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası: Teminat, Tazminat ve Süre yazımızda anlatılmıştır.

2. Taksit sözleşmesi haczi kaldırır mı?

Borçlu ile alacaklı icra dairesinde taksit sözleşmesi yapabilir. Taksit sözleşmesi takip işlemlerini durdurur; ancak mevcut haczi kendiliğinden kaldırmaz. Haciz, taksitler ödenip borç kapanıncaya kadar güvence olarak kalır. Alacaklı rıza gösterirse, taksit sözleşmesi sırasında yakalama şerhinin kaldırılması kararlaştırılabilir; bu durumda borçlu aracı kullanmaya devam eder.

3. Haczin düşmesi

Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir (İİK m. 106/1). Bu süre içinde satış istenmezse veya satış talebi geri alınıp süresinde yenilenmezse haciz kalkar (İİK m. 110/1).

Araçlar için önemli bir ek kural vardır. Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması ve giderlerin tamamının peşin yatırılması zorunludur (İİK m. 106/4). Giderler yatırılmadan yapılan satış talebi hiç yapılmamış sayılır. Dolayısıyla alacaklı yalnızca dilekçe verip gider yatırmamışsa, bir yıllık süre sonunda haciz düşer.

Haczin düştüğünü tespit eden borçlu, icra dairesine başvurarak haczin kalktığının tespitini ve trafik siciline terkin yazısı gönderilmesini ister. İcra müdürü talebi reddederse borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluna gidebilir. Haczin kalkmasına neden olan alacaklı, o mala yönelik haciz ve muhafaza giderlerinden sorumlu olur (İİK m. 110/3).

Haczin düşmesi takibi sona erdirmez. Alacaklı, takip zamanaşımına uğramadıkça aynı araca yeniden haciz koydurabilir. Bu durumda yeni haciz, aradaki dönemde araca başka alacaklılarca konulan hacizlerden sonra sıra alır.

4. Haczedilmezlik şikâyeti

İİK m. 82, bazı malların haczedilemeyeceğini düzenler. Araçlar bakımından başlıcaları:

• Ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürmesi için gerekli olan eşya (m. 82/1-2),
• Arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimini sağlayan nakil vasıtaları ve çiftçinin geçimi için zorunlu nakil vasıtaları (m. 82/1-4).

Örneğin kendi taksisiyle çalışan şoförün taksisi veya küçük nakliye işini kendi kamyonetiyle yapan kişinin aracı bu kapsamda değerlendirilebilir. Borç bu aracın bedelinden doğmuşsa istisna uygulanmaz. Aracın değeri yüksekse, bedelinden borçlunun ihtiyacını karşılayacak bir kısmı ona bırakılmak üzere araç haczedilip satılabilir (İİK m. 82/3).

Haczedilmezlik iddiası, icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Şikâyet, haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır. Şikâyetin genel kuralları İcra Mahkemesine Şikâyet: 7 Günlük Süre, Süresiz Şikâyet ve Usulsüz Tebligat yazımızda yer almaktadır.

5. Fazla haciz

Borçlunun mallarından, alacaklının asıl alacak, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktar haczedilir; ancak bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz (İİK m. 85/1). Küçük bir alacak için borçlunun birden fazla aracına veya alacağı katbekat aşan değerdeki bir aracı ile birlikte taşınmazlarına haciz konulmuşsa, borçlu fazla haczin kaldırılmasını isteyebilir. Uygulamada önce icra dairesine başvurulur; talep reddedilirse icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır.

6. İstihkak

Araç trafik kaydında borçlu adına görünse de gerçekte başkasına ait olabilir. Örneğin noterde satışı yapılmış ancak tescil işlemi tamamlanmamış araç veya finansal kiralama konusu araç bu durumdadır. Aracın gerçek sahibi olduğunu ileri süren üçüncü kişi, istihkak iddiasında bulunur. Süreç İstihkak Davası: Borcu Olmayan Kişinin Malı Haczedilince Ne Yapılır? yazımızda anlatılmıştır.

Trafik siciline kayıtlı araçlarda mülkiyet devri noterde yapılan satışla gerçekleşir. Haciz tarihinden önce noterde satışı yapılmış aracın yeni sahibi, haczin kaldırılması için noter satış sözleşmesine dayanabilir.

7. Takibin sona ermesi

Alacaklı takipten vazgeçerse, takip iptal edilirse veya borçlunun borçlu olmadığı mahkeme kararıyla kesinleşirse, araç üzerindeki haciz de kaldırılır. Zamanaşımına uğrayan takiplerde borçlu, icra mahkemesinden takibin zamanaşımı nedeniyle düştüğünün tespitini isteyebilir. Bu konu İcra Dosyası Zamanaşımı: İşlemsiz Kalan Takip Ne Zaman Düşer? yazımızda ele alınmıştır.

Yediemin otoparkındaki aracın teslimi

Araç muhafaza altına alınıp yediemin otoparkına çekilmişse, haczin kaldırılmasından sonra borçlu aracı otoparktan teslim alır. 7445 sayılı Kanunla eklenen İİK m. 88/a’ya göre, muhafaza işleminin dayanağı olan haciz kalkmış olup da yedieminde bulunan mallar icra dairesince kendiliğinden tasfiye edilir. Borçluya tebligat yapılarak, tebliğden itibaren on gün içinde tarifeye göre belirlenen yedieminlik ücretini ödeyip malı teslim alabileceği, aksi hâlde malın tasfiye edileceği bildirilir. Sicile kayıtlı mallarda borçlu aracı teslim almazsa icra dairesi aracı elektronik ortamda satışa çıkarır. Bu nedenle haciz kalktıktan sonra aracın otoparkta bekletilmemesi gerekir.

Haczin kaldırılması talebi dilekçe örneği

Güncel Yargıtay kararları

Gider yatırılmadan yapılan satış talebi haczi korumaz

Yargıtay, 7343 sayılı Kanunla değişen İİK m. 106’nın uygulandığı hacizlerde satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin yatırılmasını zorunlu sayar. Alacaklı süresi içinde satış talep etse bile giderleri yatırmamışsa ortada usulüne uygun bir satış talebi yoktur ve haciz İİK m. 110/1 uyarınca düşer. Haciz şikâyet incelenirken düşmüşse mahkeme şikâyetin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmeder.

Araçlarda bu kural daha ağırdır: İİK m. 106’nın dördüncü fıkrası uyarınca muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılmalı, bunların giderlerinin tamamı da birlikte yatırılmalıdır. Yalnızca kayden haciz konulup muhafaza ve satış giderleri yatırılmamışsa, hacizden bir yıl sonra borçlu haczin kalktığının tespitini isteyebilir.

Eski tarihli hacizlerde geçiş kuralı

7343 sayılı Kanunun getirdiği geçici madde 18, satış giderleri tarifesinin yürürlüğe girdiği 08.03.2022 tarihinden önce satış istenmiş ancak giderlerin tamamı yatırılmamış dosyalar için bir yıllık ek süre tanımıştır. Yargıtay, bu süre içinde, yani 08.03.2023 tarihine kadar tarifeye uygun gider yatırılmamışsa satış talebinin yapılmamış sayılacağını ve haczin düşeceğini kabul etmiştir.

Bu nedenle 2022 öncesinde konulmuş ve yıllardır sicilde duran araç hacizlerinde, dosyada tarifeye uygun muhafaza ve satış avansının yatırılıp yatırılmadığı incelenmelidir. Yatırılmamışsa haczin düştüğü ileri sürülebilir.

Ticari araçlarda haczedilmezlik sınırı

İİK m. 82/1-2 ve 82/1-4’teki korumalar, sermayesinden çok bedenî çalışmasıyla geçinen borçluyu ve küçük nakliye erbabını hedefler. Yargıtay, ekmek fırını işleten borçlunun dağıtımda kullandığı kamyonet için yaptığı haczedilmezlik şikâyetini reddeden kararı onamıştır. Fırının teşebbüs niteliğinde ve sermaye ağırlıklı olduğu, aracın da bu ticari faaliyetin parçası olduğu kabul edilmiştir.

Buna göre aracın işte kullanılması tek başına yeterli değildir. Borçlunun faaliyetinin bedenî çalışmaya mı yoksa sermayeye mi dayandığı, çalışan sayısı, işletmenin büyüklüğü ve aracın bu faaliyetteki yeri birlikte değerlendirilir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Haczin kendiliğinden silineceğini beklemek. Süre dolduğunda haciz hukuken kalkar; ancak sicildeki şerhin silinmesi için icra dairesinden terkin yazısı istenmelidir. Başvuru yapılmazsa şerh kayıtta görünmeye devam eder.
• Satış talebini gider yatırılmış sanmak. Dosyada “satış talebi” bulunması yeterli değildir; tarifeye uygun muhafaza, kıymet takdiri ve satış avansının bir arada yatırılıp yatırılmadığı UYAP kayıtlarından kontrol edilmelidir.
• Yedi günlük şikâyet süresini kaçırmak. Haczedilmezlik iddiası haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine bildirilmelidir. Süre geçtikten sonra aracın meslek için zorunlu olduğu ileri sürülemez.
• Noter satışı yapılmamış devri istihkak gerekçesi saymak. Trafik siciline kayıtlı araçta mülkiyet noter satışıyla geçer. Haricen yapılan ve noterde tamamlanmamış satışa dayanılarak istihkak iddiası genellikle sonuç vermez.
• Haciz kalktıktan sonra aracı otoparkta bırakmak. İİK m. 88/a uyarınca tebliğden itibaren on gün içinde yedieminlik ücreti ödenip araç teslim alınmazsa icra dairesi aracı resen satışa çıkarabilir.
• Ödeme sonrası kapanışı takip etmemek. Borç ödendikten sonra dosyanın kapatıldığı ve trafik kaydındaki haciz ile yakalama şerhinin kaldırıldığı e-Devlet üzerinden doğrulanmalıdır.

Örnek olay

YY’nin aracına bir kredi kartı borcu nedeniyle Mart 2025’te kayden haciz konulmuştur. Alacaklı banka, satış talebinde bulunmamış ve muhafaza giderlerini yatırmamıştır. Nisan 2026’da YY aracı satmak istediğinde haciz şerhi nedeniyle noter işlemi yapamaz.

YY, icra dairesine başvurarak hacizden itibaren bir yıl içinde usulüne uygun satış talebinde bulunulmadığını, bu nedenle İİK m. 110 uyarınca haczin kalktığını bildirir ve trafik siciline terkin yazısı yazılmasını ister. İcra müdürü dosyayı inceleyerek talebi kabul eder ve haciz şerhi kaldırılır. Banka ise takip zamanaşımına uğramadığı için aynı araca yeniden haciz koydurabilir; YY’nin aracı satmak için bu imkânı göz önünde bulundurması gerekir.

Sıkça sorulan sorular

Ne yapmalı?

Aracı haczedilen borçlu, önce icra dosyasındaki toplam borcu ve hacizden bu yana satış talebi ile giderlerin yatırılıp yatırılmadığını kontrol etmelidir. Borç kabul ediliyorsa satış aşamasına gelmeden ödenmesi masrafları azaltır. Araç meslek için zorunluysa veya haciz alacağı açıkça aşıyorsa, haczi öğrendikten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunulmalıdır.

Bu konuyla bağlantılı yazı: Haczedilen Aracın Satışının Durdurulması: Borçlunun Başvurabileceği Yollar.

Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 82, 85, 88/a, 96-99, 106, 110; 492 sayılı Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife..

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.