Genel Haciz Talebi ve UYAP Mal Varlığı Sorgusu: Tapu, Araç, SGK ve Banka Sorgulama

Genel haciz talebi, icra takibi kesinleştikten sonra alacaklının borçlunun bütün mal, hak ve alacaklarının tespit edilerek haczedilmesini tek bir dilekçeyle icra dairesinden istemesidir. 2020 yılında yapılan değişiklikle alacaklı, haciz talebinde bulunmadan da UYAP üzerinden borçlunun mal, hak ve alacaklarını sorgulayabilir; sorgu sonunda tespit edilen mallar için sistem üzerinden haciz isteyebilir ve icra dairesi bu malları elektronik ortamda haczeder (İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 78/1). Haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m. 78/2). Haciz talebi en geç üç gün içinde yerine getirilir (İİK m. 79/1).

Kanun metni

Genel haciz talebi nedir?

Alacaklı, takip kesinleştiğinde borçlunun hangi mallarının bulunduğunu çoğu zaman bilmez. Bu nedenle uygulamada alacaklılar, tek tek mal göstermek yerine borçlunun bütün mal varlığının araştırılmasını ve tespit edilenlerin haczedilmesini isteyen kapsamlı bir talepte bulunur. Bu talebe genel haciz talebi denir.

“Genel haciz” ifadesi, İcra ve İflas Kanunu’nda yer alan “genel haciz yoluyla takip” kavramıyla karıştırılmamalıdır. Genel haciz yoluyla takip, rehinli olmayan alacaklar için başvurulan takip türünün adıdır. Genel haciz talebi ise bu takip kesinleştikten sonra haciz aşamasında yapılan bir taleptir.

Haciz talebinin zamanı

Haciz, ödeme emrindeki süre geçtikten ve borçlu itiraz etmişse itiraz kaldırıldıktan sonra istenebilir. Alacaklının borçlunun mal beyanını beklemesi gerekmez (İİK m. 78/1). İlamlı takipte icra emrindeki süre geçtikten sonra haciz istenir.

Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. İtiraz veya dava hâlinde bunların başlamasından kararın kesinleşmesine kadar geçen süre ve icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen süre bu bir yıla dahil edilmez (İİK m. 78/2). Haciz talebi bu süre içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra süresinde yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır (İİK m. 78/4). Dosyanın yeniden işleme konulması, alacaklının yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır; ilama dayanmayan takiplerde yenileme için yeniden harç alınır ve yenileme masrafları borçluya yüklenmez (İİK m. 78/5).

UYAP üzerinden hangi sorgular yapılır?

Kamu kurumları ile bankalar ve finansal kuruluşlar, kendi sistemleri ile UYAP arasında entegrasyonu sağlamakla yükümlüdür. Sorgulamanın türü, kapsamı ve sınırı Adalet Bakanlığının yönetmeliğiyle belirlenir (İİK m. 78/1). Uygulamada en sık kullanılan sorgular şunlardır:

Sorgulama sonunda edinilen bilgiler hukuka aykırı olarak paylaşılamaz (İİK m. 78/1). Alacaklı ve vekili bu bilgileri yalnızca takip amacıyla kullanabilir.

Haciz nasıl yapılır?

Sicile kayıtlı mallar

Tapu ve araç gibi resmi sicile kayıtlı malların haczi, takibin yapıldığı icra dairesince doğrudan kayda işletilerek yapılabilir (İİK m. 79/2). Taşınmaz haczinin ayrıntıları Taşınmaz Haciz Talebi Örneği: Tapu Sorgusu, Haciz Şerhi, Kıymet Takdiri ve Satış yazımızda, araç haczinin ayrıntıları Araç Haciz Talebi: Kayden Haciz, Yakalama Şerhi, Muhafaza ve Dilekçe Örneği yazımızda anlatılmıştır.

Üçüncü kişilerdeki alacaklar

Borçlunun bankadaki mevduatı, işverenden alacağı maaş veya bir müşterisinden alacağı bedel gibi üçüncü kişilerdeki alacakları haciz ihbarnamesiyle haczedilir. İcra dairesi üçüncü kişiye, borcunu artık yalnızca icra dairesine ödeyebileceğini ve borçluya yapılacak ödemenin geçersiz olacağını bildirir. Üçüncü kişi borcu olmadığı gibi bir iddiada ise bunu tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK m. 89/1-2). Maaş haczi için Maaş Haciz Talebi Örneği: Maaş Haciz Müzekkeresi, İşverenin Yükümlülükleri ve Sıra Kuralı yazımıza bakılabilir.

Borçlunun yanındaki taşınırlar

Borçlunun işyerindeki veya konutundaki taşınır mallar için haciz memuru adrese gider. Konutta haciz için icra müdürünün kararı ve icra mahkemesinin onayı gerekir (İİK m. 79/a). Bu konu Ev Haciz Talebi ve Konutta Haciz: İcra Mahkemesi Onayı, Usul ve Dilekçe Örneği yazımızda anlatılmıştır.

Başka yerdeki mallar

Haczedilecek mallar başka bir yerdeyse icra dairesi haczin yapılmasını malların bulunduğu yerin icra dairesine yazar (istinabe). Bu durumda hacizle ilgili şikâyetler, istinabe edilen icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesince çözülür (İİK m. 79/2).

Haczin sınırı

Borçlunun mallarından alacaklının asıl alacak, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktar haczedilir; ancak bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz (İİK m. 85/1). Genel haciz talebinde bütün sorgular aynı anda yapıldığından, toplam haciz alacağı aşabilir. Bu durumda borçlu fazla haczin kaldırılmasını isteyebilir. Üçüncü kişinin mülkiyet veya rehin iddiasında bulunduğu ya da başkası tarafından ihtiyaten haczedilmiş taşınırların haczi en sona bırakılır (İİK m. 85/2).

Bazı mallar ise hiç haczedilemez. Borçlunun haline münasip evi, mesleği için gerekli araç ve gereçler, ev eşyası ve öğrenci bursları bunlardandır. Ayrıntılar Haczedilemeyen Mallar: Ev Eşyası, Haline Münasip Ev ve Meslek Araçları yazımızdadır. İcra memuru, haczi istenen mal veya hakkın haczinin caiz olup olmadığını değerlendirerek talebin kabulüne veya reddine karar verir (İİK m. 82/son).

Mal bulunamazsa

Haczedilecek mal bulunamazsa bu durum haciz tutanağına yazılır (İİK m. 102/4). Haczi kabil mal bulunmazsa haciz tutanağı aciz belgesi hükmündedir. Haczedilen malların değeri alacağa yetmiyorsa tutanak geçici aciz belgesi yerine geçer ve alacaklıya tasarrufun iptali davası açma hakkı verir (İİK m. 105). Bu belgelerin sonuçları Borç Ödemeden Aciz Belgesi: Ne Zaman Verilir, Alacaklıya Hangi Hakları Tanır? yazımızda anlatılmıştır.

Hacizden sonra

Haciz tek başına alacaklıya para kazandırmaz. Alacaklı, hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını istemeli ve kıymet takdiri ile satış giderlerini peşin yatırmalıdır (İİK m. 106). Aksi hâlde haciz kalkar (İİK m. 110). Banka hesabındaki para veya maaş kesintisi gibi para hacizlerinde ise satış gerekmez; para doğrudan dosyaya aktarılır.

Genel haciz talebi dilekçe örneği

Yargıtay kararlarında haciz isteme süresi

Bir yıllık süre ve dosyanın işlemden kaldırılması

Yargıtay, İİK m. 78’deki bir yıllık sürenin ödeme emrinin tebliğiyle başladığını ve süre içinde yapılıp geri alınan haciz talebinin yeni bir bir yıllık süre başlatmadığını kabul eder. Alacaklı ancak ilk sürenin kalan kısmında yeniden haciz isteyebilir; süre geçirilmişse yenileme talebinde bulunmalı ve bu talep borçluya tebliğ edilmelidir.

Sürenin geçmesi takibi sona erdirmez. Dosya yalnızca işlemden kaldırılır; alacaklı zamanaşımı dolmadıkça aynı dosyadan yenileme isteyerek devam edebilir. Yenileme borçluya yeni bir itiraz hakkı vermez, kesinleşmiş takip kaldığı yerden sürer.

İhtiyati haciz kesin hacze dönüşürse

Takipten önce veya takip sırasında ihtiyati haciz konulmuşsa, ödeme emrinin tebliği ve itiraz süresinin geçmesiyle ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür. Bu durumda alacaklının ayrıca haciz talebinde bulunmamış olması haciz isteme hakkını düşürmez ve dosya bu gerekçeyle işlemden kaldırılamaz.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Sorguyu haciz talebi sanmak. UYAP sorgusu tek başına haciz değildir; sorgu sonucunda tespit edilen mal için ayrıca haciz istenmesi gerekir. Sorgu yapılıp haciz istenmezse bir yıllık süre işlemeye devam eder.
• Haczi koyup satışı unutmak. Taşınır, taşınmaz ve araç hacizlerinde satış hacizden itibaren bir yıl içinde istenmeli, kıymet takdiri ve satış giderleri (araçlarda muhafaza gideri de) peşin yatırılmalıdır.
• Sorgu bilgilerini takip dışında kullanmak. İİK m. 78/1, sorgu sonucunda edinilen bilgilerin hukuka aykırı olarak paylaşılmasını yasaklar; bilgilerin başka amaçla kullanılması kişisel verilerin korunması bakımından da sorumluluk doğurur.
• Haczin sırasını ihmal etmek. Aynı mala konulan hacizlerde sıra haciz tarihine göre belirlenir; İİK m. 100’deki iştirak imkânı dışında geç kalan alacaklı önceki hacizlerden artan bedelle yetinir.
• Borçlu açısından itirazları geciktirmek. Haczedilmezlik iddiası haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde şikâyet yoluyla ileri sürülmelidir. Fazla haczin kaldırılması önce icra müdürlüğünden istenir; müdürlüğün kararına karşı öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir.

Örnek olay

LL, borçlu MM hakkındaki takip kesinleşince UYAP’ta genel sorgu yapar. Tapu sorgusunda MM adına bir dairenin yarı payı, araç sorgusunda bir otomobil, SGK sorgusunda bir özel şirkette çalıştığı, banka sorgusunda iki hesabı olduğu görülür. LL, sistem üzerinden bütün bu mal ve alacaklar için haciz ister. Daire payı ve otomobil elektronik ortamda haczedilir, işverene maaş haczi müzekkeresi ve bankalara haciz ihbarnamesi gönderilir.

Bankalardan biri hesapta 30.000 TL bulunduğunu bildirir ve para dosyaya aktarılır. İşveren her ay maaşın dörtte birini kesmeye başlar. Dosya alacağı birkaç ay içinde bu yolla tahsil edilecek durumdadır. MM, daire payı ve otomobil üzerindeki hacizlerin alacağı açıkça aştığını ileri sürerek icra dairesinden fazla haczin kaldırılmasını ister. İcra müdürü, maaş kesintisi ve banka tahsilatıyla alacağın büyük kısmının karşılandığını değerlendirerek daire payı üzerindeki haczi kaldırır.

Sıkça sorulan sorular

Ne yapmalı?

Alacaklı, takip kesinleşir kesinleşmez UYAP üzerinden kapsamlı bir mal varlığı sorgusu yapmalı ve tespit edilen bütün mal, hak ve alacaklar için vakit kaybetmeden haciz istemelidir; çünkü hacizlerde sıra, haczin konulduğu tarihe göre belirlenir. Haciz konulan mallar için bir yıllık satış süresi takip edilmeli, sorgu belirli aralıklarla tekrarlanmalıdır. Borçlu ise haczin alacağı aştığını veya haczedilemeyen bir malın haczedildiğini düşünüyorsa, haczi öğrendikten sonra yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunmalıdır.

Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 59, 77, 78, 79, 79/a, 82, 85, 89, 94, 102, 105, 106, 110, 355..

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.