Ayıplı Mal İade İhtarnamesi Örneği

Yeni alınan bir ürün kısa süre içinde arızalandığında tüketicinin ilk yaptığı iş genellikle satıcıyı aramak veya ürünü servise götürmektir. Ancak sözlü görüşmeler ispat bakımından zayıftır ve satıcı çoğu zaman yalnızca onarım önerir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ise tüketiciye dört seçimlik hak tanır ve hangisini kullanacağına tüketici karar verir. Bu tercihin satıcıya yazılı olarak, tercihen noter ihtarnamesiyle bildirilmesi, sonraki aşamada tüketici hakem heyeti veya mahkeme önünde en güçlü delildir.

Bu yazıda ayıplı mal nedeniyle satıcıya gönderilecek ihtarnamenin içeriği, seçimlik hakların kullanımı ve bir ihtarname örneği yer almaktadır. Ayıbın tanımı ve seçimlik haklar “Ayıplı Mal ve Tüketicinin Seçimlik Hakları” yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Kanun metni

Hangi hak seçilmeli?

Sözleşmeden dönme

Tüketici, malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden döner ve ödediği bedelin iadesini ister. Kanun haklar arasında bir sıra öngörmez; tüketici önce onarım istemek zorunda değildir. Ürünün tekrar tekrar arızalandığı veya ayıbın ürünün temel işlevini ortadan kaldırdığı durumlarda dönme hakkı en uygun seçenektir. Sözleşmeden dönüldüğünde satıcı, bedeli iade etmekle yükümlüdür; ürünün iadesine ilişkin masraflar da satıcıya aittir.

Bedelden indirim

Ayıp ürünün kullanımını engellemiyor, ancak değerini düşürüyorsa tüketici ürünü alıkoyup ayıp oranında indirim isteyebilir. Örneğin kasasında çizik bulunan bir beyaz eşya için bu seçenek uygundur. İndirimin oranı ayıbın ürünün değerine etkisine göre belirlenir; uyuşmazlık hâlinde bilirkişi incelemesi yapılır.

Ücretsiz onarım

Ayıp küçük ve kolayca giderilebilecek nitelikteyse tüketici ücretsiz onarım isteyebilir. Onarım ve değişim talepleri, satıcının yanı sıra üretici veya ithalatçıdan da istenebilir; bu hakların yerine getirilmesinden satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur (m. 11/2). Onarımın makul sürede ve her hâlde talebin yöneltilmesinden itibaren otuz iş günü içinde yapılması gerekir. Bu süre içinde onarım yapılmazsa tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Garanti süresi içinde aynı arızanın tekrarlanması veya farklı arızaların belirli sayının üzerine çıkması hâlinde tüketicinin değişim ve dönme hakları da genişler.

Ayıpsız misliyle değiştirme

Ürünün ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesi istenebilir. Satıcı, değişimin orantısız güçlükler doğuracağını ileri sürerek başka bir seçimlik hakka yönlendirebilir; ancak bu orantısızlık iddiasını kanıtlaması gerekir.

İhtarnamenin içeriği

Satıcıya gönderilecek ihtarnamede şunlar bulunmalıdır:

• Tüketicinin ve satıcının kimlik ve adres bilgileri,
• Ürünün marka, model, seri numarası, satın alma tarihi, fatura numarası ve bedeli,
• Teslim tarihi,
• Ayıbın ne olduğu, ne zaman ortaya çıktığı ve servis kayıtları,
• Seçilen hak ve talebin açık ifadesi,
• Talebin yerine getirilmesi için verilen süre,
• Bedel iadesinin yapılacağı banka hesap bilgisi.

İhtarnamenin noter aracılığıyla gönderilmesi, tebliğ tarihinin ve içeriğin ispatını sağlar. Kayıtlı elektronik posta (KEP) veya iadeli taahhütlü mektup da kullanılabilir; ancak içeriğin ispatı bakımından noter ihtarnamesi en güvenli yoldur. Genel ihtarname örnekleri “İhbarname ve İhtarname Örnekleri” yazımızda yer almaktadır.

Ayıplı mal iade ihtarnamesi örneği

⬇ Word olarak indir (.docx)

Bu örnek sözleşmeden dönme talebi için hazırlanmıştır. Bedelden indirim, onarım veya değişim istenecekse 4 ve 5 numaralı paragraflar seçilen hakka göre değiştirilmelidir.

İhtarnameden sonra

Satıcı talebi yerine getirmezse tüketici, 2026 yılı için değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurur. Başvurunun örneği “Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi” yazımızdadır. Değeri bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvurulur, anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açılır.

Ürün henüz kullanılmaya devam ediliyorsa, kullanımın ayıbı artırmamasına dikkat edilmelidir. Ürün iade edilene kadar özenle saklanmalı ve bilirkişi incelemesine hazır tutulmalıdır. Ayıp fotoğraflarla veya videolarla belgelenmelidir.

Zamanaşımı ve gizli ayıp

Ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tesliminden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır. Ayıbın satıcı tarafından ağır kusur veya hile ile gizlenmesi hâlinde zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (TKHK m. 12). İkinci el araç veya konut gibi yüksek değerli mallarda ayıp iddiası çoğu zaman bu kurala dayanır. Ayıplı araç uyuşmazlıkları “Ayıplı Araç” yazımızda ele alınmıştır.

İspat kuralları

Ayıbın ispatında kural, ayıbı ileri süren tüketicinin bunu ispat etmesidir. Ancak kanun, teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıplar için tüketici lehine bir karine öngörür: bu ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu karine, ayıbın niteliği veya malın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz; satıcı da arızanın kullanıcı hatasından kaynaklandığını ispat ederek karineyi çürütebilir. Altı aydan sonra ortaya çıkan ayıplarda ise tüketicinin, ayıbın teslim anında var olduğunu genellikle bilirkişi incelemesiyle ispat etmesi gerekir.

Bu nedenle ayıp ortaya çıkar çıkmaz yetkili servise başvurulmalı, servis fişinde arızanın tanımı ve başvuru tarihi açıkça yazılmalıdır. Yetkili olmayan servislere yapılan müdahaleler, garanti kapsamının ve ayıp iddiasının tartışılmasına yol açabilir. Ürünün kutusu, aksesuarları ve faturası saklanmalı, sözleşmeden dönme hâlinde ürün eksiksiz iade edilebilecek durumda tutulmalıdır.

Satıcının ihtarnameye verdiği cevap da delil niteliğindedir. Satıcı ayıbı kabul ederek yalnızca onarım önermişse, ayıbın varlığı konusunda uyuşmazlık kalmaz; tartışma yalnızca hangi seçimlik hakkın kullanılacağına ilişkin olur. Bu durumda tüketicinin seçim hakkının kendisine ait olduğu hatırlatılmalıdır.

Seçimlik hakkın değiştirilmesi

Tüketici bir seçimlik hakkı kullanıp satıcı bunu yerine getirdiğinde, aynı ayıp için ikinci bir hak kullanılamaz. Örneğin onarımı kabul edip onarılmış malı teslim alan tüketici, aynı ayıp nedeniyle sonradan bedel iadesi isteyemez. Ancak onarım başarısız olur ve ayıp tekrar ederse yeni bir talep hakkı doğar. Satıcı tüketicinin seçtiği hakkı süresinde yerine getirmezse tüketici başka bir seçimlik hakka geçebilir. Bu nedenle ihtarnamede verilen süre ve satıcının cevabı dikkatle takip edilmelidir.

İhtarnamede süre verilmesi

Kanun, satıcıya ihtarnameyle süre verilmesini şart koşmaz; ancak makul bir süre verilmesi, satıcının temerrüde düştüğü tarihin belirlenmesini kolaylaştırır. Bedel iadesi taleplerinde yedi ile on gün arasındaki bir süre uygulamada yeterli kabul edilir. Onarım ve değişim taleplerinde ise kanundaki otuz iş günlük azami süre esas alınır. Süre dolduğunda satıcının cevabı veya sessizliği not edilmeli, ardından hakem heyeti ya da arabuluculuk aşamasına geçilmelidir. Faiz talebi de bu tarihten itibaren yapılabilir.

Sık yapılan hatalar

• Satıcıyla yalnızca telefonda görüşmek ve yazılı bildirim yapmamak.
• İhtarnamede hangi seçimlik hakkın kullanıldığını belirtmemek.
• Sözleşmeden dönmede ürünü geri vermeye hazır olunduğunu yazmamak.
• Servis kayıtlarını ve fişlerini saklamamak; bu belgeler ayıbın ispatında temel delildir.
• Kullanım hatası nedeniyle oluşan arızayı ayıp olarak ileri sürmek.
• İki yıllık zamanaşımını kaçırmak.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Ayıp fotoğraf ve servis kayıtlarıyla belgelenmeli, kullanılacak seçimlik hak belirlenmeli ve satıcıya noter ihtarnamesi gönderilmelidir. Talep süresinde yerine getirilmezse uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine veya arabulucuya başvurulmalıdır.

Mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 8-12, 48, 68, 73/A.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.